در کالبد شهری و اقتصادی هر منطقه، استانداردهای کیفی مانند رگهای حیاتی عمل میکنند؛ هرگونه انسداد یا سهلانگاری در این رگها، پیامد آن نه یک اختلال ساده، بلکه بهای سنگین سلامت و جان انسانهاست. نخستین نشست شورای استاندارد خراسان جنوبی در سال ۱۴۰۵، با رویکردی صریح و قاطع، این حقیقت را بازتاب داد که استاندارد در این استان، دیگر یک توصیه اداری نیست، بلکه یک فرمان حاکمیتی برای تضمین حق زیست ایمن شهروندان است.
خط قرمزهای حاکمیتی
هاشمی استاندار خراسان جنوبی در این نشست، با ترسیم مرزهای سخت در برابر هرگونه سفارشپذیری، استاندارد را موضوعی حاکمیتی دانست که نباید در هیچ بخشی مورد غفلت قرار گیرد. او با اتخاذ موضعی بیاغماض، تأکید کرد که ملاحظات شخصی یا سازمانی نباید جایگزین ضوابط فنی و الزامات ایمنی شوند. این نگاه استراتژیک، بهویژه در حوزههای حساس نظیر مصالح ساختمانی، مواد غذایی، مدارس و جادهها، نشاندهنده تغییر پارادایم از نظارتهای تشریفاتی به نظارتهای کاربردی است. تأکید وی بر کیفیت بتن در فصل گرما و بازرسیهای ادواری آسانسورها در مجتمعها و بیمارستانها، در واقع شناسایی نقاط ضعف ساختاری است که میتواند در صورت بیتوجهی، به بحرانهای انسانی منجر شود.
دیسپلین اجرایی و عملیات میدانی
این اراده سیاسی در تراز اجرایی توسط مصطفی بذری مدیرکل استاندارد خراسان جنوبی به عملیات تبدیل شده است. گزارشهای ارائهشده توسط وی، نشاندهنده یک شبکه نظارتی متراکم در چهار محور استانداردسازی، اندازهشناسی، تأیید صلاحیت و ارزیابی انطباق است. مدیریت بر ۳۸۰ واحد تولیدی استان و کنترل دقیق کمیتها در حوزه اندازهشناسی، نشان میدهد که دیسپلین اداری در این سازمان با جدیت دنبال میشود.
بافت عملیاتی این نظارتها در ارقام جاری است؛ از نمونهبرداری ۲۷۵ موردی از کالاهای وارداتی به استان که منجر به شناسایی ۷ مورد عدم انطباق شد، تا کنترل ۵۵ مورد فرآوردههای طلا و ۶۰ مورد نمونهبرداری از صیفیجات و میوهها برای بررسی آلایندهها. این سطح از دقت در کنترل بازار، بهویژه در طرحهای ویژه نظارتی چون طرح عیدانه و ماه رمضان، گواه آن است که اداره کل استاندارد درصدد است تا مانع از تبدیل شدن بازار استان به مرکز توزیع کالاهای بیکیفیت شود.
تسهیلگری در خدمت تجارت
اما نقطه عطف مدرن در این گزارش، گذار از بوروکراسی به تسهیلگری است. در دنیای تجارت امروز، سرعت در کنار کیفیت، تنها راه بقاست. مصطفی بذری با افتخار از کاهش زمان صدور گواهی ارزیابی انطباق کالاهای صادراتی از ۵/۲روز به صفر روز و کاهش زمان گواهینامههای وارداتی از ۷ روز به ۲ روز خبر داد. این تحول، استاندارد را از یک مانع اداری به یک مزیت رقابتی تبدیل کرده و پیام را به فعالان اقتصادی رسانده است: کیفیت در خراسان جنوبی، دیگر عامل کند شدن سرعت تجارت نیست، بلکه موتور محرک آن است.
زیرساختها و چالشهای پیشرو
در کنار این دستاوردها، واقعیتهای سازمانی نیز نادیده گرفته نشده است. اشاره مدیرکل استاندارد به لزوم اصلاح چارت سازمانی، رفع کمبود نیروی انسانی و تقویت اعتبارات، نشان میدهد که برای تداوم این سطح از نظارت، نیاز به بازسازی بدنه اجرایی است. با این حال، فعال بودن تنها آزمایشگاه مورد تأیید فرآوردههای نفتی در شرق کشور، ظرفیتی استراتژیک برای استان است که میتواند خراسان جنوبی را به قطب کنترل کیفیت محصولات نفتی در منطقه تبدیل کند.
سایه تردید در فضای عمومی
در نقطه پایانی این نشست، تمرکز بر نقاط کور ایمنی جلب توجه کرد. نظارت بر تجهیزات تفریحی پارکها، برچسب انرژی ساختمانهای اداری و بازرسی آسانسورهای دولتی، زنجیرهای از اقدامات است که هدف آن صیانت از خانوادهها و کارکنان است. اکنون تمام قطعات این پازل کنار هم قرار گرفتهاند: اراده سیاسی استاندار، دقت اجرایی مدیرکل و تسهیلگری در تجارت. اما سؤالی که در پس این تصمیمات باقی مانده و پاسخش در تلاطم روزهای آینده نهفته است، این است که آیا این سختگیریهای حاکمیتی میتواند در برابر جریانهای سفارشپذیری و نفوذهای احتمالی در بازار مصالح و غذا، سدی تسخیرناپذیر بسازد یا اینکه باز هم شکافهای نظارتی، ایمنی شهروندان را به مخاطره بیندازد؟ پاسخ به این پرسش، در ترازوی عدالت و دقت بازرسیهای پیشرو نهفته است.
وبسایت روزنامه امروز خراسان جنوبی