وقف در خراسان جنوبی طی سالهای اخیر از یک سنت دیرینه مذهبی فراتر رفته و به ظرفیتی اثرگذار در عرصههای اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی تبدیل شده است؛ ظرفیتی که با مشارکت مردم و هدایت نیات واقفان به سمت نیازهای روز، میتواند نقش مهمی در شتاببخشی به روند توسعه پایدار استان ایفا کند.
به گزارش ایرنا، پس از پیروزی انقلاب اسلامی، فرهنگ وقف در خراسان جنوبی نه تنها حفظ شده، بلکه با رشدی چشمگیر و کمسابقه همراه بوده است. افزایش بیش از سهبرابری تعداد موقوفات در این استان، گویای احیای سنت حسنه وقف و اعتماد مردم به نقش آن در ارتقای امور دینی و اجتماعی است.
امروزه موقوفات خراسان جنوبی با هدف تأمین نیازهای مذهبی، فرهنگی و اجتماعی، سهمی موثر در زندگی روزمره مردم و توسعه پایدار جامعه ایفا میکنند. این گزارش، ضمن ارائه آمار و روندهای موجود، به تحلیل آثار اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی وقف در استان میپردازد و نقش آن را در تقویت مشارکتهای مردمی و حل مسائل جامعه بررسی میکند.
مدیرکل اداره کل اوقاف و امور خیریه خراسان جنوبی از افزایش بیش از سهبرابری تعداد موقوفات این استان پس از پیروزی انقلاب اسلامی خبر داد و گفت: فرهنگ وقف در خراسان جنوبی طی سالهای پس از انقلاب رشد چشمگیر و کمسابقهای داشته است.
حجتالاسلام پرویز بخشیپور اظهار کرد: پیش از انقلاب اسلامی، ۲ هزار و ۶۴۹ موقوفه در استان به ثبت رسیده بود که این رقم بعد از انقلاب و تا کنون به ۷ هزار و ۹۸۹ موقوفه افزایش یافته و در مجموع هماکنون ۱۰ هزار و ۶۵۷ موقوفه در سطح استان خراسان جنوبی ثبت شده که این آمار بیانگر افزایش بیش از سهبرابری موقوفات و گسترش قابل توجه فرهنگ وقف در میان مردم استان است.
در راستای نیت واقفان
مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسان جنوبی تصریح کرد: بیش از ۷۵ درصد موقوفات فعال استان بعد از پیروزی انقلاب اسلامی ایجاد شده که نشاندهنده نقش مؤثر انقلاب در احیای سنت حسنه وقف و تقویت مشارکتهای مردمی در امور عامالمنفعه است.
بخشیپور مجموع اجرای نیات واقفان در استان را بالغ بر ۲هزار و ۱۴۰ میلیارد ریال اعلام کرد و گفت: این میزان اعتبار در راستای تحقق نیات واقفان و در حوزههای مختلف از جمله امور مذهبی، خیریه و اجتماعی، مدارس علوم دینی، مساجد و بقاع متبرکه هزینه شده است.
وی ادامه داد: منابع حاصل از موقوفات در قالب برگزاری مراسم مذهبی، کمک به نیازمندان، حمایت از فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی، پشتیبانی از طلاب و مراکز علوم دینی، عمران و تجهیز مساجد و همچنین توسعه و نگهداری بقاع متبرکه صرف شده و نقش مستقیمی در ارتقای سطح خدمات دینی و اجتماعی استان داشته است.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسان جنوبی افزایش آگاهی عمومی نسبت به آثار اجتماعی و فرهنگی وقف، اعتماد مردم به نهادهای متولی و توسعه فعالیتهای ترویجی در سالهای اخیر را از مهمترین عوامل این رشد عنوان کرد.
بخشیپور با تأکید بر ضرورت توسعه وقفهای نوین و متناسب با نیازهای روز جامعه افزود: جهتدهی نیات واقفان به موضوعاتی نظیر حمایت از خانواده، جوانی جمعیت، اشتغال، سلامت، آموزش و فعالیتهای قرآنی میتواند نقش مؤثری در حل مسائل اجتماعی ایفا کند.
وی خاطرنشان کرد: رشد قابل توجه موقوفات در خراسان جنوبی، این استان را در زمره استانهای فعال کشور در حوزه وقف قرار داده و بیانگر اعتماد و همراهی مردم در مسیر ترویج فرهنگ نیکاندیشی و ماندگاری خیرات برای نسلهای آینده است.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسان جنوبی گفت: بیشترین تعداد موقوفات قرآنی استان مربوط به شهرستان طبس با ۵۸ موقوفه است و پس از آن شهرستانهای فردوس با ۴۵ موقوفه و قاین با ۴۲ موقوفه در رتبههای بعدی قرار دارند.
ظرفیت راهبردی توسعه پایدار
معاون فرهنگی و اجتماعی اداره کل اوقاف و امور خیریه خراسان جنوبی نیز گفت: وقف در این استان امروز نهتنها یک سنت دینی، بلکه ظرفیتی راهبردی برای توسعه پایدار اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی به شمار میرود.
حجتالاسلام حسین رحیمی اظهار کرد: وقف بهعنوان یکی از سرمایههای پایدار اجتماعی، نقش مؤثری در ارتقای کیفیت زندگی مردم خراسان جنوبی داشته و در حوزههای مختلف منشأ خدمات ارزشمند شده است.
وی با تشریح کارکردهای اجتماعی موقوفات افزود: در سالهای اخیر، موقوفات استان در حوزه حمایت از اقشار کمبرخوردار، تقویت فعالیتهای فرهنگی و قرآنی، کمک به آموزش و سلامت و پشتیبانی از بقاع متبرکه بهعنوان پایگاههای فرهنگی، توانستهاند بخش مهمی از نیازهای اجتماعی را پوشش دهد. معاون فرهنگی و اجتماعی اوقاف خراسان جنوبی درباره وضعیت فرهنگ وقف در بین نسل جوان گفت: فرهنگ وقف در میان جوانان استان وارد مرحلهای نوین شده و علاوه بر وقفهای سنتی، گرایش به وقفهای هدفمند، تخصصی و مسئلهمحور نیز در حال شکلگیری است.
رحیمی ادامه داد: جوانان امروز بیشتر به وقف در حوزه آموزش، ایجاد اشتغال و فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی نوین علاقه نشان میدهند که این موضوع نویدبخش آیندهای پویا برای فرهنگ وقف در استان است. وی با بیان تجربه مردم از بهرهمندی از موقوفات تصریح کرد: بازخوردهای مردمی نشان میدهد موقوفات بهویژه در تأمین بخشی از هزینههای تحصیلی دانشآموزان، کمک به خانوادههای نیازمند، پشتیبانی از برنامههای مذهبی و فرهنگی و توسعه خدمات در مناطق کمتر برخوردار نقش ملموس و اثرگذاری در زندگی روزمره داشتهاند.
پیوندی با نیازهای نسل جدید
معاون فرهنگی و اجتماعی اداره کل اوقاف و امور خیریه خراسان جنوبی درباره ظرفیتهای اجرایی وقف در استان گفت: با بهرهگیری از ساختارهای قانونی، مدیریتی و هیئتامنایی، بستر مناسبی برای اجرای دقیق نیات واقفان فراهم شده و تلاش شده موقوفات به سمت بهرهوری بیشتر هدایت و شفافیت در مدیریت آنها تقویت شود.
رحیمی توسعه وقفهای نوین را از رویکردهای مهم این اداره کل عنوان کرد و افزود: وقف در حوزه اشتغال جوانان، آموزش مهارتمحور، خدمات اجتماعی و سلامت و همچنین فناوری و تولید محتوا از جمله محورهایی است که میتواند پیوند سنت ارزشمند وقف با نیازهای نسل جدید را تقویت کند.
وی درباره راهبردهای جذب واقفان جدید نیز گفت: ترویج فرهنگ وقف از طریق رسانهها، معرفی الگوهای موفق واقفان، ارائه مشاورههای تخصصی و تسهیل فرآیند ثبت وقف از جمله اقداماتی است که موجب افزایش اعتماد و انگیزه برای ورود واقفان جدید شده است. معاون فرهنگی و اجتماعی اداره کل اوقاف و امور خیریه خراسان جنوبی یادآور شد: وقف میتواند بهعنوان یکی از بازوهای مهم توسعه استان، در کاهش آسیبهای اجتماعی، ارتقای سطح آموزش و فرهنگ، تقویت اقتصاد محلی و افزایش مشارکت مردمی نقشآفرینی کند.
رحیمی تأکید کرد: با مدیریت هوشمند، اجرای دقیق نیات واقفان و مشارکت گسترده مردم، نقش وقف در آینده توسعه خراسان جنوبی میتواند چند برابر شود و این سرمایه اجتماعی ماندگار، آیندهای روشنتر برای استان رقم بزند.
هماکنون ۱۰ هزار و ۶۵۷ موقوفه ثبت شده در سطح استان خراسان جنوبی وجود دارد.
وبسایت روزنامه امروز خراسان جنوبی