سرمقاله – مادورو و ونزوئلا

امروز خراسان جنوبی _ محمد راعی فرد

در جهان سیاست بین‌الملل، هم‌پیمانی‌ها نه بر پایه اخلاق، بلکه بر اساس منافع شکل می‌گیرند. اما گاه این منافع چنان درهم‌ تنیده می‌شوند که سرنوشت یک کشور به‌ طور کامل به اراده قدرتی دیگر گره می‌خورد. اسراییل برای ایالات متحده و ونزوئلا برای روسیه و چین، هر یک به‌نوعی نقش یک متحد استراتژیک را ایفا کرده‌اند. اما آن چه این دو را از هم متمایز می‌سازد، نه میزان اهمیت‌شان، بلکه نحوه رفتار متحدان‌شان در لحظات بحرانی است. اسراییل از زمان تأسیس خود، همواره یکی از ستون‌های اصلی سیاست خاورمیانه‌ای ایالات متحده بوده است. این اتحاد نه‌تنها در قالب کمک‌های نظامی و اقتصادی بی‌سابقه نمود یافته، بلکه در حمایت‌های بی‌قید و شرط سیاسی نیز تجلی یافته است. در مواجهه با ایران، آمریکا بارها و بارها از اسراییل حمایت کرده است؛ اعمال تحریم‌های گسترده علیه ایران به درخواست اسراییل. خروج از برجام در دوران ترامپ با فشار لابی‌های صهیونیستی، حمایت از عملیات‌های نظامی اسراییل در سوریه و لبنان، وتوی قطعنامه‌های سازمان ملل علیه اقدامات اسراییل در غزه و کرانه باختری و … . در این اتحاد، اسراییل نه‌تنها متحدی وفادار، بلکه شریک تصمیم‌ساز در سیاست خارجی آمریکا بوده است. هیچ‌گاه آمریکا اجازه نداده است که تهدیدی متوجه موجودیت اسراییل شود، حتی اگر به قیمت بی‌ثباتی منطقه‌ای تمام شود. در سوی دیگر، ونزوئلا در دو دهه گذشته به یکی از مهم‌ترین متحدان روسیه و چین در آمریکای لاتین بدل شد. سرمایه‌گذاری‌های کلان چین در حوزه نفت و زیرساخت و حمایت‌های نظامی و اطلاعاتی روسیه از دولت نیکلاس مادورو، نشانه‌هایی از این اتحاد بودند. اما در بزنگاه تاریخی، زمانی که ایالات متحده تصمیم به حذف فیزیکی مادورو گرفت، نه روسیه و نه چین هیچ واکنش بازدارنده‌ای نشان ندادند. امروز در دی‌ماه ۱۴۰۴ ایالات متحده با اجرای یک عملیات نظامی، نیکلاس مادورو را به همراه همسرش از خاک ونزوئلا ربود و به آمریکا منتقل کرد. این اقدام،نه‌تنها نقض آشکار حاکمیت ملی یک کشور بود، بلکه آزمونی برای سنجش عمق اتحادهای جهانی نیز محسوب می‌شد. سکوت مسکو و پکن در برابر این اقدام، نشان داد که در معادلات قدرت، برخی هم‌پیمانی‌ها؛ صرفاً ابزاری موقت برای چانه‌زنی‌های ژئوپلیتیک هستند. آن چه این دو پرونده را از هم متمایز می‌سازد، نه میزان اهمیت ژئوپلیتیکی، بلکه نوع نگاه قدرت‌های بزرگ به هم‌پیمانان خود است. آمریکا، با تمام انتقادات، نشان داده که در قبال اسراییل حاضر است هزینه‌های سنگینی بپردازد. اما روسیه و چین، در مواجهه با بحران ونزوئلا، ترجیح دادند سکوت کنند و از درگیری مستقیم با واشنگتن پرهیز نمایند. این نگارش نه در ستایش یک طرف است و نه در نکوهش دیگری، بلکه تلاشی است برای بازخوانی واقع‌گرایانه روابط بین‌الملل؛ جایی که تسلیم‌ناپذیری، نه در شعار، بلکه در میزان وفاداری متحدان در لحظات بحرانی معنا می‌یابد.