به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان از خراسان جنوبی، حسین توکلی امروز (۳ خرداد)  در شورای اداری خراسان جنوبی با اشاره به وضعیت بحرانی دشت‌های استان و کسری تجمعی ۴ میلیارد و ۳۰۰ میلیون مترمکعبی مخازن زیرزمینی، بر ضرورت تغییر رویکرد از توسعه مبتنی بر تامین به مدیریت تقاضا و ارتقای تاب‌آوری تاکید کرد.

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب خراسان جنوبی اظهار کرد: خراسان جنوبی در اقلیم خشک و نیمه‌خشک کشور قرار گرفته و با میانگین بارندگی سالانه حدود ۱۰۰ میلی‌متر، یکی از کم‌بارش‌ترین استان‌های ایران است. افت مداوم سطح آب‌های زیرزمینی، کاهش روان‌آب‌ها، تبخیر بالا و تداوم خشکسالی‌های پی‌درپی، چهره منابع آبی استان را به شدت متأثر کرده است.

وضعیت بحرانی مخازن زیرزمینی و دشت‌های استان

وی با استناد به اسناد رسمی سازگاری با کم‌آبی تصریح کرد: کسری تجمعی مخازن آب زیرزمینی استان در ۳۰ سال اخیر به بیش از ۴ میلیارد و ۳۰۰ میلیون مترمکعب رسیده است. این شرایط باعث شده تا از مجموع ۴۲ دشت استان، ۳۵ دشت در وضعیت ممنوعه یا ممنوعه بحرانی قرار گیرد که به روشنی بیانگر ضرورت تغییر رویکرد از توسعه مبتنی بر تامین به مدیریت تقاضا و ارتقای تاب‌آوری است.

توکلی با اشاره به جایگاه شرکت آب و فاضلاب در خط مقدم این سازگاری افزود: خراسان جنوبی با جمعیتی بالغ بر ۸۰۰ هزار نفر، دارای ۳۱ شهر و ۱۷۰۰ روستای تحت پوشش شبکه‌های آبرسانی است.

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب خراسان جنوبی عنوان کرد: در حال حاضر شاخص پوشش آبرسانی در شهرها ۹۸ درصد و در روستاها ۸۶ درصد است؛ اما محدودیت منابع، هزینه‌های بالای تامین و پراکندگی جغرافیایی سکونتگاه‌ها، پایداری این خدمات را با چالش‌های جدی مواجه کرده است.

وی یکی از محورهای کلیدی را کاهش هدررفت آب دانست و گفت: میزان آب بدون درآمد در سال‌های اخیر حدود ۳۸ درصد بوده که بخش قابل توجهی از آن ناشی از فرسودگی شبکه‌ها است. اصلاح خطوط انتقال و توزیع، مدیریت فشار، نصب سامانه‌های نشت‌یابی و اجرای پروژه‌های نوسازی از مهم‌ترین اقدامات ماست؛ چراکه کاهش تنها چند درصد از این تلفات، معادل صرفه‌جویی میلیون‌ها مترمکعب آب در سال است که به پایداری تامین در دوره‌های خشکسالی کمک می‌کند.

توکلی همچنین بر موضوع تاب‌آوری تاسیسات حیاتی تاکید کرد و ادامه داد: با توجه به ضعف منابع سطحی و اتکای کامل استان به چاه‌ها و قنوات، ضرورت پایداری تاسیسات، ذخیره‌سازی اضطراری و آماده‌سازی ناوگان آبرسانی سیار از گام‌های مهم در حفظ خدمات حیاتی در شرایط کم‌آبی به شمار می‌رود.

توکلی با بیان اینکه هیچ برنامه‌ای بدون مشارکت مردم به موفقیت نخواهد رسید، تصریح کرد: اجرای طرح‌های آموزشی و اطلاع‌رسانی برای فرهنگ‌سازی مصرف در منازل و ادارات از ارکان سازگاری اجتماعی است. در همین راستا، در سال گذشته بیش از ۴۴ دستگاه اجرایی استان مورد پایش دقیق قرار گرفتند. در این بازدیدها، تاسیسات داخلی، وضعیت شیرآلات از نظر کاهنده بودن، و نحوه آبیاری فضای سبز بررسی شد.

وی افزود: برای ۱۵ دستگاه اجرایی که مدیریت مصرف را جدی نگرفته بودند، مکاتبات و تذکراتی ارسال شد تا مجموعه‌های پشتیبانی خود را نسبت به مصرف آب حساس کنند. خوشبختانه با این پایش‌ها، برخی دستگاه‌ها با شناسایی مصارف ترکیبی و رفع مشکلات داخلی، به کاهش چشمگیر مصرف دست یافتند.

ممنوعیت کاشت چمن و پایش مجدد در خردادماه

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب خراسان جنوبی به دستور ریاست‌جمهوری در خصوص فضای سبز اشاره کرد و گفت: طبق دستور، کاشت چمن جدید ممنوع است و دستگاه‌ها باید فضای سبز خود را با آب غیرشرب آبیاری کنند.

توکلی در ادامه عنوان کرد: ما پایش مجدد دستگاه‌های اجرایی را در برنامه داریم و در خردادماه این اقدام را به‌خصوص برای دستگاه‌هایی که در دو ماهه ابتدایی سال نسبت به مدت مشابه سال قبل افزایش مصرف داشته‌اند، با جدیت انجام خواهیم داد.

وی در بخش دیگری از سخنان خود به مشوق‌های در نظر گرفته شده برای مردم اشاره کرد و گفت: مشترکینی که مصرف خود را نسبت به سال گذشته کاهش دهند، مشمول تخفیف حداقل ۲۰ درصدی در نرخ آب‌بها خواهند شد. همچنین مشترکینی که نسبت به نصب تجهیزات کاهنده مصرف اقدام کنند، از تخفیف حداقل ۳۰ درصدی در تعرفه‌های مصرفی بهره‌مند می‌گردند.

توکلی در ادامه به اهمیت توسعه شبکه‌های فاضلاب و استفاده مجدد از پساب اشاره کرد و اظهار داشت: تصفیه‌خانه فاضلاب شهر بیرجند با ظرفیت بیش از ۱۰ میلیون مترمکعب در سال در حال بهره‌برداری است و بنا داریم این پساب را در بخش فضای سبز و صنایع جایگزین کنیم.

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب خراسان افزود: همچنین پروژه تصفیه‌خانه فاضلاب با پیشرفت فیزیکی حدود ۸۰ درصدی با مشارکت بخش فولاد در حال پیگیری است و توسعه شبکه جمع‌آوری در سایر شهرهای استان نیز با جدیت ادامه دارد که خوشبختانه از محل اعتبارات سفر ریاست‌جمهوری مبلغ ۲۰۰ میلیارد تومان به این پروژه‌ها اختصاص یافته است.

وی خاطرنشان کرد: رسیدن به تاب‌آوری در بخش آب تنها با نگاه یکپارچه، تعامل بین‌بخشی و تصمیم‌گیری مبتنی بر اسناد سازگاری با کم‌آبی ممکن است. این سند یک انتخاب نیست، بلکه ضرورتی اجتناب‌ناپذیر برای بقا و توسعه پایدار خراسان جنوبی است.