در حالی که موجی از نگرانی بر فضای کسبوکارهای طلافروشی شهر بیرجند سایه افکنده بود و سکوت خبری پیرامون جزئیات یکی از سرقتهای جسورانه سالیان اخیر به چشم میخورد، فرمانده انتظامی استان خراسان جنوبی سرانجام از دستگیری متهم سرقت طلافروشی محدوده سه راه اسدی خبر داد.
سردار حسن شجاعینسب اعلام کرد که متهم این پرونده پس از وقوع جرم، با هدف گم کردن ردپای خود به یکی از استانهای شمال غرب کشور گریخته بود. اما پیگیریهای تیمهای تخصصی پلیس آگاهی استان خراسان جنوبی که با هماهنگیهای قضایی و همکاری نزدیک پلیس آگاهی استان اردبیل پیش میرفت، در نهایت منجر به شناسایی مخفیگاه و بازداشت متهم در عملیاتی سریع شد.
نکته تأملبرانگیز در این پرونده، متد خاصی است که سارق برای نفوذ به طلافروشی به کار برده است. اگرچه در بیانیههای رسمی و خبرهای منتشر شده توسط پلیس، به جزئیات فنی نحوه ورود به ملک اشارهای نشده، اما بررسیهای میدانی و شنیدهها حاکی از آن است که این سرقت احتمالاً همان حادثهای است که حدود ۱۰ روز پیش از طریق تخریب دیوار ملک مجاور صورت گرفت. انتخاب این مسیر برای نفوذ، نشاندهنده این است که سارق پیش از اقدام، شناسایی دقیقی از نقاط ضعف ساختاری ملک و محیط اطراف داشته و با دور زدن سیستمهای حفاظتی ورودی، توانسته بدون جلب توجه، حجم قابلتوجهی از اموال را به سرقت ببرد.
گفته شده، حدود ۴ کیلوگرم طلا از این طلا فروشی سرقت شد که پس از ۱۰ روز تعقیب و گریز، براساس آنچه پلیس منتشر کرده است میزان طلای ربوده شده به طور کامل کشف شد. هر چند در گزارش های رسمی پلیس رقمی دقیق از میزان طلای سرقت شده دیده نمی شود.
این دستگیری در حالی صورت گرفت که نگرانیهای کسبه بازار از تکرار جرایم مشابه و آسیبپذیر بودن سیستمهای امنیتی طلافروشیها به اوج رسیده بود. چرا که بعد از این سرقت فردی دیگر با استفاده از فرصتی مناسب و تکرار روشی مشابه سرقت قبلی به طلا فروشی دیگری دستبرد زد که البته بر اساس گزارش های پلیس، در کمتر از ده ساعت دستگیر شد.
فرمانده انتظامی استان با اشاره به دستگیرشدن پیاپی سارقان در پروندههای مشابه، هشداری جدی به طلافروشان داد تا پیش از آنکه غافلگیریهای دیگر تکرار شود، ضوابط ایمنی را فراتر از استانداردهای معمول بهروزرسانی کنند.
شجاعینسب گفت: در صنوف حساس باید موضوعاتی از جمله تقویت سقف، دیوارها و کف، نصب سنسورها و استفاده از دوربینهای پایشی در دستور کار قرار گیرد و این ملاحظات امنیتی به صورت جدی رعایت شود.
این هشدار در حالی مطرح میشود که متهم اکنون در اختیار مراجع قضایی قرار گرفته تا ابعاد احتمالی همکاری با همدستان یا دسترسی به نقشههای داخلی ملک مورد بررسی قرار گیرد و مشخص شود که آیا این سرقت یک اقدام تکنفره بوده یا بخشی از یک شبکه سازمانیافته است.
رئیسکل دادگستری هم به موضوع ورود کرد و دستورات و هشدارهایی داد. محمدجعفر عبداللهی، گفت: پس از وقوع این سرقت، موضوع بهصورت ویژه در دستور کار دستگاه قضایی و ضابطان قرار گرفت و با انجام اقدامات تخصصی و پیگیریهای مستمر، هویت سارق شناسایی و مخفیگاه وی در یکی از استانهای شمالغربی کشور شناسایی شد.
او همچنین با حضور در شعب بازپرسی دادسرای عمومی و انقلاب مرکز استان، روند رسیدگی به پروندههای مربوط به دو فقره سرقت از طلافروشیهای بازار بیرجند را بررسی و بر تسریع در انجام تحقیقات، رعایت حقوق طرفین و رسیدگی دقیق و قانونی تأکید کرد.
عبداللهی، به همراه دادستان عمومی و انقلاب مرکز استان و جمعی از مسئولان قضایی استان، در شعب بازپرسی دادسرای عمومی و انقلاب مرکز استان حضور یافت و از نزدیک در جریان روند رسیدگی به پروندههای مربوط به سرقت از دو طلافروشی در بازار بیرجند قرار گرفت.
تأکید بر رسیدگی سریع و دقیق
عبداللهی در این بازدید با تأکید بر ضرورت تسریع در رسیدگی به پروندهها، گفت: در پروندههای مهم، رعایت دقیق قانون، انجام کامل تحقیقات و توجه به حقوق تمامی طرفین باید همزمان مورد توجه قرار گیرد.
وی افزود: سرعت در رسیدگی نباید به دقت و جامعیت تحقیقات خدشه وارد کند و لازم است تمامی اقدامات قضایی با رعایت ضوابط و تشریفات قانونی انجام شود تا پس از تکمیل تحقیقات، تصمیم مقتضی در چارچوب قانون اتخاذ شود.
رئیسکل دادگستری استان خراسان جنوبی با اشاره به ضرورت صیانت از حقوق مالباختگان، تصریح کرد: حفظ حقوق اشخاص و فراهم کردن زمینه احقاق حق از وظایف دستگاه قضایی است و این پروندهها نیز باید با جدیت تا تعیین تکلیف قانونی پیگیری شوند.
عبداللهی همچنین بر ضرورت پرهیز از اظهارنظرهای شتابزده درباره ابعاد پروندهها تأکید کرد و گفت: تا پیش از تکمیل تحقیقات و اتخاذ تصمیم قضایی، باید از انتشار جزئیات تأییدنشده و مطالبی که میتواند روند رسیدگی یا حقوق اشخاص را تحت تأثیر قرار دهد، پرهیز شود.
تأکید بر استمرار نظارت
بر روند رسیدگی
رئیسکل دادگستری استان در ادامه بر استمرار نظارت بر روند رسیدگی به این پروندهها تأکید کرد و خواستار انجام تحقیقات لازم، بررسی دقیق ابعاد موضوع و اتخاذ تصمیم قانونی در کوتاهترین زمان ممکن، بدون کاستن از دقت و کیفیت رسیدگی، شد.
وی همچنین از تلاش بازپرسهای شعب و کارکنان دفاتر بازپرسی در پیگیری پروندهها قدردانی کرد و گفت: انتظار میرود همکاران قضایی با رعایت ضوابط قانونی و با جدیت، پروندهها را تا حصول نتیجه قانونی دنبال کنند. بر اساس اعلام دستگاه قضایی استان خراسان جنوبی، رسیدگی به این پروندهها در چارچوب مقررات قانونی و با رعایت حقوق تمامی طرفین ادامه خواهد داشت.
تأکید بر برخورد قاطع با سرقت
او با تأکید بر ضرورت استمرار همکاری میان دستگاه قضایی و ضابطان، گفت: سرعت، دقت و استمرار در پیگیری پروندههای مهم، در کنار هماهنگی میان دستگاه قضایی و نیروهای انتظامی، نقش مؤثری در کشف جرم، دستگیری متهمان و استیفای حقوق بزهدیدگان دارد و این رویکرد در استان خراسان جنوبی با جدیت دنبال میشود.
دستگیری سارق با جدیت دنبال شد
دادستان عمومی و انقلاب مرکز استان نیز با اشاره به روند رسیدگی به این پرونده اظهار کرد: بلافاصله پس از وقوع سرقت، دستورات قضایی لازم برای شناسایی و دستگیری عامل یا عاملان احتمالی صادر و موضوع با جدیت در دستور کار قرار گرفت.
احمد قاسمی، افزود: با انجام اقدامات اطلاعاتی و انتظامی و پیگیری مستمر مأموران، محل اختفای متهم در خارج از استان شناسایی شد و با هماهنگیهای انجامشده، سارق دستگیر و اموال مسروقه نیز کشف شد.
دادستان در در کارگروه حقوق عامه هم بر ضرورت نصب دوربینهای مداربسته و سنسورهای حفاظتی با پوشش مناسب و جانمایی صحیح تأکید کرد و گفت: تجهیزات حفاظتی زمانی کارآمد خواهند بود که بهصورت مستمر فعال، سالم و قابل استفاده باشند. صاحبان واحدهای صنفی باید بهصورت دورهای از عملکرد دوربینها، سنسورها، سامانههای هشداردهنده و سایر تجهیزات حفاظتی اطمینان حاصل کنند و در صورت مشاهده نقص، نسبت به رفع فوری آن اقدام کنند.
دادستان مرکز استان همچنین بر اتصال سامانههای پایش و هشدار به مراکز انتظامی و تلفن همراه متصدیان واحدها در چارچوب ضوابط مربوط تأکید کرد وافزود: هدف از این اقدام، افزایش سرعت اطلاعرسانی و فراهم کردن امکان واکنش بهموقع در شرایط اضطراری است.
جرم از زاویه ای دیگر
هر چند این اقدامات در واکنش به وقوع چنین جرائمی ضرورت دارد ولازم است اما به طور قطع کافی نیست. دستگیری این سارق و آن سارق، شاید آرامش موقتی را به کسبه سه راه اسدی یا شهر بازگرداند، اما ریشه این اتفاقات را نباید تنها در غفلتهای ایمنی یا جسارت مجرمان جستوجو کرد. تماشای این جرائم از زوایه ای انسانی و روانشناسی، آلودگی این ارتکاب جرم را نمی شوید اما شاید تلنگری به مسئولان بزند. حقیقت تلخ این است که در سایه تورمی که معادلات زندگی را به هم ریخته و آینده را در چشم بسیاری تیره و تار کرده، جرایمی با این ابعاد، بازتابی از یک بحران عمیقتر است. وقتی فشار اقتصادی از حد تحمل خارج شود، برخی در افق ناامیدی، دزدی را تنها راه نجات یا میانبری برای رسیدن به رفاه میبینند. این تغییر نگرش در روانشناسی اجتماعی، نشاندهنده آن است که فقر و اضطراب، چگونه میتواند منطق انسانی را به نفع رسیدن به سودهای آنی تغییر دهند. بنابراین، مقابله با این موج از سرقتها، تنها با تجهیز طلافروشیها به دزدگیرهای پیشرفته پیش نمیرود، بلکه نیازمند جراحی عمیق در بدنه اقتصادی و اجتماعی است تا امید، جایگزین جسارتهای مجرمانه شود. هر چه دامن فقر در شهر گسترده تر میشود آمار دزدی های خرد و کلان هم بیشتر جان می گیرد. جانی سیاه در کالبدی که توان عبور از فقر را در خود نمی بیند.
وبسایت روزنامه امروز خراسان جنوبی