وقتی صحبت از خط مقدم سلامت میشود، کلمات معمولاً در توصیف فداکاریها و صبوریها رنگ میکنند، اما وقتی نوبت به ترازوی معیشت میرسد، حقیقت تلخ جایگزین تعاریف شاعرانه میشود. پرداخت بخشی از حقوقی که ماهها در هزارتوی اداری حبس شده، دیگر یک لطف یا عنایت نیست، بلکه بازگرداندن حق مسلم کسانی است که در سختترین لحظات مرگ و زندگی، تنها تکیهگاه بیماران بودهاند. پرداخت چند ماه از معوقاتی که ۱۸ ماه عمر دارند، پاسخگوی فشار خردکننده تورم و فرسودگی روانی کادر درمان است یا فقط مسکنی برای آرام کردن خشمی مشروع؟
سنگینی ۱۸ ماه انتظار
استاندار در نشستی با جامعه پرستاری و کادر درمان، در حالی که از صبوری و مهربانی این قشر سخن میگفت، دستور پرداخت حداقل دو ماه از معوقات پرستاران و یک ماه از مطالبات پزشکان را صادر کرد. در نگاه اول، هرگونه پرداخت خبر خوشی است، اما وقتی این رقم در برابر تأخیر ۱۸ ماهه قرار میگیرد، ابعاد بحران آشکارتر میشود.
سیدمحمدرضا هاشمی با اشاره به فداکاریهای دوران کرونا و نقش حیاتی پرستاران در خط مقدم، بر ضرورت کاهش دغدغههای معیشتی تاکید کرد. اما حقیقت این است که پرستاران به دنبال تقدیر و تشکر نیستند؛ آنها به دنبال تسویه کامل مطالبات خود هستند تا بتوانند با آرامش خاطر به شغل بیبدیلی ادامه دهند که فراتر از وظایف اداری است. وعده پیگیری در سفر پیش رو به تهران و استفاده از ظرفیت نمایندگان مجلس، شاید امیدها را زنده کند، اما برای کسی که معیشت خانوادهاش با معوقات گره خورده، امید به تنهایی نان نمیشود.
اعتبار برای دیوارهای نیمهتمام
در کنار بحران حقوق، بحران زیرساختها نیز سایه افکنده است. پیگیری اعتباری بالغ بر ۲ هزار میلیارد تومان برای تکمیل پروژههایی چون بیمارستان سوانح سوختگی و بیمارستان قاین، نشان میدهد که نظام سلامت با کمبود شدید امکانات فیزیکی دست و پنجه نرم میکند. استاندار بر لزوم تسهیل مسیر برای خیرین سلامت تاکید کرد تا بیمارستانهای بخش خصوصی راهکاری برای ماندگاری پزشکان متخصص باشند. اما شاید یک پرستار زیر بار مشکلات اقتصادی دست کم در ذهنش فریادی سؤالی را رها کند، اینکه وقتی برخی پرستاران و پزشکان در دریافت مطالبات حقوقی شان ۱۸ ماه اتظار کشیده اند، ساخت دیوارهای جدید و بیمارستانهای مجلل تا چه حد میتواند مانع از مهاجرت نیروی انسانی شود؟
فریاد بازنشستگی پیش از موعد
در این میان، رئیس بیمارستان بوعلی ارتش، لایههای عمیقتری از درد را به تصویر کشید. سرهنگ محمودی، از بازنشستگی پیش از موعد و عدم اجرای واقعی مزایای مشاغل سخت و زیانآور سخن گفت. حقیقت تلخ این است که پرستاران به دلیل کمبود شدید نیرو، ناچارند شیفتهای شبانه سنگین و ساعات کاری فرسایشی را تحمل کنند.
وقتی قوانین حمایتی تنها روی کاغذ میمانند و مزایای شغلی با واقعیتهای اقتصادی همخوانی ندارند، پرستار تبدیل به سرباز خستهای میشود که در جبههای بدون تجهیزات میجنگد. مطالبه محمودی روشن است: بازنگری در قوانین بازنشستگی و پایان دادن به سوء استفاده شغلی از کادر درمانی که پس از چهار دهه خدمت، هنوز در جستجوی آرامشی ساده هستند.
غولی که بودجهها را میبلعد
یکی از تکاندهندهترین بخشهای این نشست، اشاره به ناهماهنگی میان وزارت بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی و معاونت بهداشت و درمان نیروهای مسلح بود. موازیکاری در نظام سلامت نه تنها موجب سردرگمی بیماران شده، بلکه هزینه اضافی به بیتالمال تحمیل کرده است.
مطالبه جدی جامعه پرستاری، پایان دادن به این تفکیکهای اداری است. آنها میخواهند فارغ از اینکه در بیمارستان دولتی، دانشگاهی یا ارتش خدمت میکنند، نگاهی یکپارچه و عادلانه به حقوقشان شود. پایان دادن به این هرج و مرج مدیریتی و حذف موانع اداری، پیشنیاز هرگونه اصلاح ساختاری در نظام سلامت است تا دیگر هیچ پرستاری به دلیل محل خدمت، در دریافت حقوقش دچار تبعیض نشود.
نیاز پرستاران
دستور پرداخت بخشی از معوقات، گامی در جهت درست است اما به هیچ وجه پایان مسیر نیست. جامعه پرستاری و کادر درمان، بیش از آنکه به وعدههای سفر به تهران نیاز داشته باشند، به واریز کامل حقوق خود در حسابهای بانکی نیاز دارند. آیا دستور پرداخت دو ماهه، تنها تلاشی برای مدیریت نارضایتیها پیش از وقوع بحران است یا آغازگر یک روند جدی برای تسویه کامل مطالبات؟ تا زمانی که حقوق ۱۸ ماهه به طور کامل پرداخت و قوانین بازنشستگی پیش از موعد اجرایی نشود، هرگونه تقدیر از فداکاریها، در برابر واقعیتهای سخت معیشتی، بیاثر خواهد بود. کادر درمان صبور بودهاند، اما صبوری بدون عدالت، راه به جایی نمیبرد.
وبسایت روزنامه امروز خراسان جنوبی