وبسایت روزنامه امروز خراسان جنوبی
نه فقط در خراسان جنوبی ، داروخانهها به عنوان خط مقدم تماس با رنج مردم، امروز در میانه جبههای قرار گرفتهاند که یک سوی آن فشار نقدینگی شرکتهای پخش و سوی دیگرش بدعهدی فرسایشی سازمانهای بیمهگر است. این گروگانگیری سلامت در پیچ و خم بروکراسی بودجه، نه تنها انگیزه خدمت را در مناطق مرزی خشکانده، بلکه به تعبیر سخنگوی کمیسیون بهداشت مجلس، زنگ خطر فروپاشی شبکه توزیع دارو در شرق کشور را به صدا درآورده است؛ بحرانی زیرپوستی که نشان میدهد تا شریان مالی بیمهها به قلب داروخانهها پمپاژ نشود، عدالت در سلامت برای مردمان این خطه، واژهای غریب در صفحات تقویم باقی خواهد ماند.
گره کور نقدینگی
واقعیت این است که چرخه تامین دارو در استانی مانند خراسان جنوبی، به دلیل دوری از مرکز و هزینههای بالای لجستیک، بسیار حساستر از سایر نقاط کشور است. داروخانه دار در این خطه، باید دارو را به صورت نقدی از شرکت های پخش خریداری کند، اما هنگامی که نوبت به بازگشت سرمایه می رسد، با دیواری بلند به نام مطالبات بیمه ای برخورد می کند. سلمان اسحاقی، سخنگوی کمیسیون بهداشت و درمان مجلس و نماینده مردم قائنات و زیرکوه، در واکاوی این چالش جدی معتقد است که ریشه اصلی کاهش انگیزه در بخش خصوصی و دولتی دارو، همین تأخیرهای فرسایشی است. او بر این باور است که اگر قانون به درستی و بدون تفسیرهای سلیقه ای اجرا شود، به طور قطع شاهد پرداخت به موقع هزینه های حوزه دارو خواهیم بود و این حق طبیعی داروخانههاست که در قبال خدماتی که ارائه میدهند، نقدینگی لازم برای جایگزینی کالای مصرف شده را داشته باشند.
تاوان معوقات بیمه ای بر گرده مردم
سخن از مطالبات چند ماهه است؛ زمانی که می تواند یک واحد کوچک دارویی را در شهرستانی محروم به مرز ورشکستگی بکشاند. اسحاقی با اشاره به چالش معوقات چندماهه بیمه ها به عنوان مانعی بزرگ در مسیر انگیزه داروخانه ها برای خدمات رسانی تاکید می کند که این موضوع نه تنها یک مسئله مالی، بلکه یک زلزله در روند تامین و توزیع دارو ایجاد کرده است. وقتی داروخانه دار سرمایه در گردش نداشته باشد، ناچار به حذف داروهای گران قیمت و حیاتی از فهرست سفارشات خود می شود و در نهایت، این بیمارِ خراسانی است که باید برای یافتن یک قلم دارو، آواره مرکز استان یا شهرهای بزرگتر شود. سخنگوی کمیسیون بهداشت مجلس به صراحت می گوید که تعامل و هماهنگی میان دولت و مجلس برای تسویه فوری این بدهی ها در جریان است تا انگیزه های از دست رفته به مراکز درمانی بازگردد.
کلیدی که در بانک مرکزی می چرخد
اما بدهی بیمه ها تنها یک روی سکه است. روی دیگر این سکه، تامین ارزی است که حیات مواد اولیه دارویی به آن وابسته است. اسحاقی با نگاهی کلان به حوزه مدیریت درمان، تامین و تخصیص به موقع ارز دارو، تجهیزات و ملزومات پزشکی از سوی بانک مرکزی را دومین اولویت حیاتی می داند. او معتقد است که مدیریت هوشمندانه بازار دارو به منظور کاهش فشار هزینه ها بر دوش مردم، مستقیماً به سرعت عمل بانک مرکزی در تخصیص ارز بستگی دارد. در استانی که معیشت مردم با خشکسالی و تنگی معیشت گره خورده است، هرگونه افزایش قیمت ناشی از نوسانات ارزی یا کمبود دارو، می تواند هزینه های درمان را به شکلی غیرقابل تحمل افزایش دهد. اسحاقی تاکید دارد که تمرکز کمیسیون بهداشت مجلس بر این است که دولت را مکلف به پرداخت به موقع مطالبات حوزه سلامت به ویژه در بخش تجهیزات پزشکی و دارو کند تا زنجیره تامین در دورافتاده ترین نقاط کشور از هم نگسلد.
صیانت از حقوق عامه
موضوع حمایت از داروخانههای دولتی به عنوان خط مقدم ارائه خدمات به اقشار آسیبپذیر مطرح است. سلمان اسحاقی با اشاره به حمایتهای کمیسیون بهداشت مجلس از این بخش خاطرنشان می کند که هدف غایی تمامی این پیگیری ها، کاهش فشار هزینهای بر مردم است. او بر این نکته پافشاری می کند که تا زمانی که بدهی های دولت در بخش دارو و تجهیزات تسویه نشود، مشکل توزیع دارو به طور کامل و ریشه ای حل نخواهد شد. در واقع، داروخانه یک بنگاه اقتصادی صرف نیست، بلکه حلقه واسط حاکمیت و سلامت مردم است و تضعیف آن به معنای تضعیف امنیت روانی جامعه خواهد بود.
انتظار برای تدبیر ملی
مردم متدین و نجیب خراسان جنوبی که همواره در سخت ترین شرایط، پایبندی خود را به نظام و کشور ثابت کرده اند، امروز انتظار دارند که صدای مطالباتشان در راهروهای بهارستان و نهاد ریاست جمهوری به درستی شنیده شود. سخنان اسحاقی به عنوان زبان گویای کمیسیون بهداشت، نویدبخش حرکتی تازه برای بازگرداندن ثبات به بازار دارو است. اما باید پذیرفت که زمان برای بیماران خاص و خانواده هایی که بیمار زمین گیر در خانه دارند، به سرعت می گذرد. تسویه فوری بدهی داروخانه ها از سوی سازمان های بیمه گر، نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت گریزناپذیر برای جلوگیری از فروپاشی شبکه توزیع دارو در مناطق محروم است.
سلامت حق است، نه امتیاز
مدیریت بازار دارو نیازمند یک جراحی جدی در ساختار پرداخت هاست. همان گونه که سلمان اسحاقی مطرح کرد، پرداخت به موقع مطالبات، انگیزه خدمت را دوچندان می کند و مانع از شکل گیری بازارهای سیاه و کمبودهای کاذب می شود. برای استانی مرزی مانند خراسان جنوبی که پایداری جمعیت آن در گرو دسترسی به خدمات پایه ای همچون سلامت است، حل مشکل نقدینگی داروخانه ها، گامی بلند در جهت عدالت اجتماعی خواهد بود. امید است با هماهنگی حداکثری دولت و مجلس، نسخه های سرگردان بیماران در این خطه، به زودی مسیری هموارتر برای رسیدن به دارو باز کنند و سایه سنگین بدهی ها از سر سلامت مردم برداشته شود.
