وبسایت روزنامه امروز خراسان جنوبی
اگر نگاهی به صفحات تاریخ بیندازیم، متوجه میشویم که از قدیمالایام وجود چاپارخانه و کاروانسرا سرآمد بودن کشورمان را در ساخت راهها و تأسیسات بینراهی تأیید میکند.مکانی که در آن مسافران بعد از طی مسافتهای طولانی، ساعاتی را به استراحت میپرداختند و بعد از تجدید قوا مجدداً طی مسیر میکردند.
طبیعی است نباید تصور کرد که در عصر جدید نیاز به چنین اماکنی از بین رفته است؛ در حالی که همواره خستگی و خوابآلودگی رانندگان یکی از دلایل اعلامی تصادفات توسط پلیس بوده است و خراسان جنوبی نیز از این قاعده مستثنی نیست.
حرکت در محورهای خراسان جنوبی بهواسطه مسیرهای طولانی و قرار گرفتن جادههای کویری موجب خستگی رانندگان میشود و از این جهت وجود مجتمعهای بینراهی از اهمیت دوچندان در این استان برخوردار است.
موضوعی که بنا به اعتقاد بسیاری از شهروندان در خراسان جنوبی، در برخی از مسیرها کمتر مورد توجه قرار گرفته است.
مسیرهای کویری بدون
استراحتگاههای استاندارد
رضا اصلانی از شهروندان خراسان جنوبی در گفتوگو با خبرنگار امروز خراسان جنوبی اظهار کرد: در مسیرهای منتهی به مشهد، آستان قدس مجتمعهای بینراهی خوبی ایجاد کرده است ولی در سایر محورهای خراسان جنوبی مشکلات جدی وجود دارد.
وی بیان کرد: به عنوان مثال در مسیر بیرجند به سمت یزد و کرمان که فاصله طولانی نیز دارد، ما کمتر شاهد وجود مجتمعهای قابل استفاده هستیم.
اصلانی که از رانندگان ماشینهای سنگین است، ادامه داد: نهایتاً در مسیر بیرجند به کرمان، سایبانهای بسیار کوچک و مسقفی به عنوان مکانی برای نماز در نزدیکی آبانبارها ایجاد کردهاند که البته نیاز کاربر جاده را مرتفع نمیکند.
وی یادآور شد: صادقانه بخواهم بگویم در این مسیرها گاه چندین ساعت رانندگی کردهایم تا بتوانیم مکانی را پیدا کنیم تا از سرویس بهداشتی استفاده کنیم، وضو بگیریم و نماز بخوانیم.
راننده برونشهری خراسان جنوبی گفت: نبود مجتمعهای بینراهی در برخی مسیرها از یک طرف و کیفیت پایین و عدم رعایت بهداشت در برخی از مجتمعهای دیگر بر این معضل افزوده است که باید برای رفع آن تدبیری اندیشیده شود.
مرتضی الهیاری از دیگر شهروندان خراسان جنوبی در گفتوگو با امروز خراسان جنوبی اظهار کرد: اگر از من بپرسند کدام محور استان از نظر مسائل رفاهی و مجتمعهای بینراهی فقیر است، بیشک مسیر بیرجند به سمت یزد و کرمان و بهویژه کرمان بعد از دیگ رستم را میگویم.
وی ادامه داد: بعد از دیگ رستم هیچ استراحتگاه و مجتمع بینراهی تا راور وجود ندارد که این موضوع موجب خستگی رانندگان و همچنین افزایش تصادفات میشود.
الهیاری تأکید کرد: بعد از مسیر بیرجند- کرمان، مسیر بیرجند به سمت زاهدان با این مشکل روبهرو است که کیفیت آن بسیار پایین است.
وی یادآور شد: البته نباید از نظر دور داشت که ایجاد مجتمعهای بینراهی همانطور که متولیان امر میگویند، نیازمند ورود بخش خصوصی است و بخش خصوصی نیز زمانی ورود پیدا میکند که برای او سود اقتصادی داشته باشد.
مجتمع بینراهی بیرجند- کرمان
در حال احداث
جلالزاده، مدیرکل راهداری و حملونقل جادهای خراسان جنوبی در گفتوگو با خبرنگار امروز خراسان جنوبی در مورد مسیر بیرجند به کرمان اظهار کرد: در این مسیر در محدوده دیگ رستم یک مجتمع توسط سازمان توسعه و عمران رضوی در حال احداث است.
وی بیان کرد: همچنین در این محور یک نمازخانه بینراهی برای رفاه مسافران عزیز در حال بهرهبرداری است که بخش دیگری از مطالبات شهروندان را پاسخ میگوید.
جلالزاده با اشاره به اینکه در زنوغان نیز یک مجموعه بینراهی دیگر در حال احداث است، یادآور شد: در کیلومتر ۶۵ محور دیهوک- راور نیز پروژه یک مجموعه دیگر در حال استعلام است که بعد از طی مراحل دیگر، آن نیز کار احداث خود را آغاز خواهد کرد.
مدیرکل راهداری و حملونقل جادهای خراسان جنوبی گفت: ۳۴ مجتمع خدماتی-رفاهی در سطح محورهای مواصلاتی این استان در حال احداث است که این مجتمعها نقش بسزایی در ارتقای سطح ایمنی و رفاه مسافران و گردشگران دارند.
وی با اشاره به روند رو به رشد احداث این مراکز در سطح استان گفت: این مجتمعها با هدف تأمین نیازهای ضروری مسافران، از جمله استراحتگاه، فروشگاه، رستوران و خدمات بهداشتی طراحی شدهاند تا شهروندان و رانندگان با ایمنی بیشتری به سفر خود ادامه دهند.
فعالیت ۳۸ مجتمع خدماتی رفاهی
جلالزاده با اشاره به اینکه ۳۸ مجتمع خدماتی رفاهی در حال حاضر به مسافران خدمات ارائه میدهند، یادآور شد: تلاش بر این است تا کیفیت خدمات در این مراکز بهطور مستمر ارزیابی و بهبود یابد.
وجود مجتمعهای بینراهی را نباید یک امر ساده تصور کرد، بلکه وجود آنها نقش مهمی در کاهش تصادفات دارد و هزینه کردن برای آنها در واقع سرمایهگذاری برای سلامت جسم و روان شهروندانی است که در فصول مختلف سفر میکنند.
البته نباید از این موضوع غفلت کرد که متولیان امر بارها تأکید کردهاند که ایجاد مجتمعهای بینراهی نیازمند ورود بخش خصوصی است و تنها به همت سرمایهگذاران میتوان امید داشت که وضعیت به حد ایدهآل نزدیک شود؛ چرا که راهداری تنها مسئول صدور مجوز و نه سرمایهگذاری در این بخش است.
به نظر میرسد این مشکل به دست بخش خصوصی حل میشود و باید موانع ایجاد مجتمعهای بینراهی را از سر راه سرمایهگذاران برداشت و یا اینکه نهادها و بخشهایی چون آستان قدس را نسبت به ایجاد مجتمعهای بینراهی در استانی که نام خراسان را به همراه دارد، بیش از قبل ترغیب کرد.
علاوه بر این، جذب سرمایهگذار در این حوزه مستلزم بازنگری در مشوقهای دولتی و تسهیل فرآیندهای اداری است که در حال حاضر همچون سدی در برابر بخش خصوصی عمل میکند. اگر قرار است جادههای کویری استان از حالت فرسایشی خارج شوند، باید بستههای حمایتی ویژهای از جمله معافیتهای مالیاتی موقت یا تسهیلات کمبهره برای احداث این مجتمعها در نقاط کمبرخوردار پیشبینی شود. از سوی دیگر، نباید فراموش کرد که مجتمعهای بینراهی تنها یک توقفگاه ساده نیستند؛ بلکه میتوانند به ویترینی برای معرفی فرهنگ، صنایعدستی و سوغات بومی خراسان جنوبی تبدیل شوند و از این طریق، اقتصاد محلی روستاهای حاشیه جاده را نیز متحول کنند.
با توجه به ترانزیتی بودن بسیاری از محورهای استان، ارتقای استانداردهای رفاهی نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی اجتنابناپذیر برای حفظ جان انسانها و توسعه پایدار منطقه است که همت جمعی و نگاهی فرابخشی را میطلبد. تنها در این صورت است که جادههای کویری به جای بستری برای حوادث تلخ، به مسیری امن و لذتبخش برای مسافران بدل خواهند شد.
