وبسایت روزنامه امروز خراسان جنوبی
در حالی که مدیریت استان بر لزوم تامین کالاهای اساسی تاکید دارد، ابزار کالابرگ الکترونیکی به یکی از بازوهای اصلی توزیع و حمایت تبدیل شده است. تزریق ۸ همت نقدینگی به چرخه خرید کالاهای اساسی، نشان‌دهنده حجم بالای تکیه اقشارمتوسط و آسیب‌پذیر به این سیستم توزیعی است. اما در پس این تراکنش‌های میلیونی، نبردی میان سرعت خرید مردم و سرعت تسویه حساب دولت با فروشندگان در جریان است؛ نبردی که اگر با اختلال در پرداخت‌ها همراه شود، می‌تواند اعتماد اصناف را به طرح‌های حمایتی دولت سلب کند.
سرمایه در انتظار تسویه
مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی خراسان جنوبی، با اعلام بیش از ۴ میلیون تراکنش در قالب کالابرگ الکترونیکی، تایید کرد که حجم خریدهای اعتباری به حدود ۸ همت رسیده است. فعال بودن بیش از ۵ هزار فروشگاه در این طرح، نشان‌دهنده گسترش شبکه توزیع است، اما چالش اصلی در مرحله تسویه حساب است. هرچند غلامرضا اشرفی، بر پیگیری ساعتی برای پرداخت مطالبات تاکید دارد و وعده تسویه کامل تا ۲۴ مهرماه را داده است، اما اعتراف به وجود اختلالات بانکی و تاخیر در پرداخت برخی تراکنش‌های کم‌مبلغ، نشان می‌دهد که سیستم پرداخت‌های دولتی همچنان با چالش‌های فنی و بوروکراتیک دست و پنجه نرم می‌کند. برای یک فروشنده کوچک، تاخیر در تسویه یعنی فشار بر سرمایه در گردش و در نهایت، کاهش تمایل به پذیرش کالابرگ.
مدیریت میدانی در شهرستان‌ها
در سطح شهرستان‌ها، مدل مدیریت بازار در حال تغییر است. مجید کیال، فرماندار سرایان، با اشاره به ۹۰ بازدید مشترک از اصناف در یک ماه اخیر، نشان داد که رصد انبارها و کنترل قیمت‌ها اکنون به اولویت تبدیل شده است. اما نکته کلیدی در سخنان فرماندار سرایان، پیوند میان زیرساخت و توزیع است. تجهیز نانوایی‌ها به سوخت دوگانه و مولد برق، پاسخی عملی به دغدغه تامین نان در شرایط بحرانی است. این اقدامات نشان می‌دهد که تنظیم بازار تنها با بازرسی و جریمه محقق نمی‌شود، بلکه نیازمند رفع مشکلات زیرساختی تولیدکنندگان است.
روزبازارها؛ راهکار جایگزین
یکی از خلاقانه‌ترین اقدامات در مدیریت محلی، ایجاد روزبازارهای ویژه کالابرگ در شهرستان سرایان است. این اقدام نه تنها باعث عرضه مستقیم محصولات خانگی و محلی می‌شود، بلکه فرصتی برای تولیدکنندگان خرد فراهم می‌کند تا بدون نیاز به مغازه و هزینه اجاره، از چرخه کالابرگ الکترونیکی سود ببرند. این مدل توزیع، کالابرگ را از یک ابزار ساده خرید، به ابزاری برای حمایت از اقتصاد روستایی و خانگی تبدیل کرده و در نتیجه، دسترسی مردم به کالاها و تولیدات محلی را تسهیل نموده است. به تعبیر فرماندار سرایان، این زنجیره توزیع باعث شده تا در حوزه بازار و تقاضای کالا در شهرستان، مشکل خاصی وجود نداشته باشد.
چالش اعتماد و پایداری
پایداری طرح کالابرگ در گرو یک اصل ساده است: اعتماد فروشنده. همان‌طور که فرماندار سرایان اشاره کرد، رفع مشکل پرداخت به‌موقع مطالبات، تنها کلید افزایش استقبال اصناف از این طرح است. وقتی دولت از یک سو از همکاری بازاریان می‌خواهد و از سوی دیگر در پرداخت‌های مالی دچار تأخیر می‌شود، تضادی ایجاد می شود که می‌تواند اثربخشی طرح‌های حمایتی را کاهش دهد. مدیریت بازار در خراسان جنوبی اکنون در نقطه عطفی است که در آن باید میان نظارت سختگیرانه و حمایت مالی سریع، توازنی برقرار کند تا سفره‌های مردم با تکیه بر کالابرگ‌ها، امن و پایدار بماند.
