وبسایت روزنامه امروز خراسان جنوبی
سوز سرمای زمستان، حالا دیگر شب های خراسان جنوبی را طاقت فرسا کرده است، مصرف گاز رکوردهای تازهای را تجربه میکند، مدیریت انرژی در استان وارد مرحلهای تازه شده است؛ مرحلهای که دیگر تنها به توصیه و درخواست از مردم محدود نمیشود و حالا ادارات دولتی نیز با ضربالاجل، هشدار و حتی تهدید قطع انرژی روبهرو هستند. مهلت دوماهه برای نصب پنلهای خورشیدی، نشانهای از تغییر رویکرد مدیریت استان در مواجهه با بحران انرژی است؛ تغییری که از گفتن گذشته و به سمت الزام حرکت کرده است.
در تازهترین نشست مدیریت مصرف انرژی استان، استاندار خراسان جنوبی صریحتر از همیشه سخن گفت. سیدمحمدرضا هاشمی، با قدردانی از همراهی مردم استان در صرفهجویی مصرف انرژی، اعلام کرد که تمامی ادارات کل موظف هستند در سال ۱۴۰۴ نسبت به نصب پنلهای خورشیدی اقدام کنند؛ تکلیفی که برای اجرای آن، مهلتی دوماهه در نظر گرفته شده است.
این نخستینبار نیست که بحث انرژیهای تجدیدپذیر در خراسان جنوبی مطرح میشود، اما لحن اینبار متفاوت بود. استاندار بهصراحت هشدار داد اداراتی که در مصرف انرژی صرفهجویی نکنند، ابتدا تذکر دریافت خواهند کرد و در صورت بیتوجهی، با قطع انرژی مواجه میشوند؛ هشداری که نشان میدهد مدیریت استان دیگر تاب ادامه روند پرمصرف گذشته را ندارد.
هاشمی با اشاره به وضعیت مصرف گاز در استان، تصویری نگرانکننده ارائه داد: روزانه ۵/۵ میلیون مترمکعب گاز در خراسان جنوبی مصرف میشود که ۵/۴ میلیون مترمکعب آن مربوط به بخش خانگی است. آماری که بهروشنی نشان میدهد بخش عمده فشار بر شبکه گاز، در روزهای سرد سال، از دل مصرف خانگی بیرون میآید و بدون مشارکت مردم، مدیریت آن ممکن نیست. در کنار این هشدارها، استاندار تلاش کرد نگرانیهای بازار و اصناف را نیز پاسخ دهد. به گفته وی، سوخت مورد نیاز بازاریان و اصناف تأمین شده و تصمیم بر آن است که کارت سوخت از طریق شش جایگاه در سطح استان توزیع شود تا دغدغهای برای فعالان اقتصادی باقی نماند.
ذخیرهسازی؛ خیال راحت
یا آرامش موقت؟
در همین جلسه، معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری خراسان جنوبی، از زاویهای دیگر به ماجرا نگاه کرد. محمد فرهادی با اشاره به تجربه زمستان سال گذشته گفت: از ابتدای سال جاری، برنامهریزی دقیقی برای مدیریت مصرف انرژی انجام شده و ذخیرهسازی سوخت و انرژی برای فصل سرد سال در استان صورت گرفته است. او تأکید کرد که دستگاههای خدماترسان، با وجود همه محدودیتها و مشکلات، بهویژه در حوزه نهضت ملی مسکن، عملکرد قابل قبولی داشتهاند و امید میرود با تداوم این روند، استان، زمستان را بدون بحران پشت سر بگذارد. با این حال، سخنان او نیز ناخواسته این پیام را منتقل میکرد که ذخیرهسازی، هرچند ضروری، اما کافی نیست؛ چراکه بدون کنترل مصرف، هر ذخیرهای روزی تمام خواهد شد.
هوا سردتر میشود، مصرف
بالاتر میرود
گزارشهای هواشناسی، بر حساسیت شرایط افزوده است. جواد نخعی، مدیرکل هواشناسی خراسان جنوبی، از کاهش دمای ۳ تا ۵ درجهای در روزهای آینده خبر داد و اعلام کرد که دمای کمینه در مرکز استان به منفی ۵ درجه سلسیوس خواهد رسید. سرمایی که بهطور طبیعی مصرف گاز را افزایش میدهد و فشار بیشتری بر شبکه انرژی وارد میکند.
نخعی در عین حال گفت بر اساس پیشبینیهای فصلی، از ۱۵ دی تا ۱۵ بهمن، در نیمه غربی و مناطق جنوبی استان افزایش دمای یک تا دو درجهای پیشبینی میشود و در بهمن و اسفند نیز روند افزایشی ملایمی در برخی مناطق رخ خواهد داد. با این وجود، بارشها تا اردیبهشتماه در حد نرمال پیشبینی شده و نشانهای از بهبود قابلتوجه منابع طبیعی انرژی در کوتاهمدت دیده نمیشود. در کنار تأکید بر صرفهجویی خانگی، تجربه مدیریت انرژی نشان میدهد که کنترل مصرف سوخت بدون اصلاح الگوی مصرف در بخشهای دولتی، خدماتی و زیرساختی به نتیجه پایدار نمیرسد. بهینهسازی مصرف انرژی در ادارات، نوسازی سیستمهای گرمایشی فرسوده، عایقکاری ساختمانهای دولتی، اصلاح ساعات کاری در روزهای سرد، توسعه واقعی انرژیهای تجدیدپذیر و شفافسازی مصرف دستگاهها، از جمله اقداماتی است که میتواند بار فشار را از دوش خانوارها بردارد. سیاستگذاری مؤثر زمانی شکل میگیرد که دولت، همزمان با مطالبه از مردم، خود نیز پیشگام صرفهجویی و اصلاح ساختار مصرف باشد؛ در غیر این صورت، محدودیتهای مقطعی و دستوری، بیش از آنکه به مدیریت بحران منجر شود، به فرسایش اعتماد عمومی خواهد انجامید.
مجموع این دادهها یک پیام روشن دارد: خراسان جنوبی وارد دورهای شده که مدیریت انرژی دیگر یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت فوری است. الزام ادارات به نصب پنل خورشیدی، تهدید به قطع انرژی پرمصرفها و تأکید همزمان بر صرفهجویی مردم، نشان میدهد سیاست انرژی استان در حال عبور از مرحله توصیه به مرحله اقدام است.
اما پرسش اصلی همچنان باقی است؛ آیا نصب پنلهای خورشیدی در ادارات، به یک اقدام نمایشی و مقطعی محدود میشود یا آغاز مسیری جدی برای کاهش وابستگی به انرژیهای فسیلی خواهد بود؟ پاسخ ، نه در مصوبات جلسات، بلکه در زمستانهای آینده و در قبضهای انرژی استان خود را نشان خواهد داد.
