وبسایت روزنامه امروز خراسان جنوبی
ماندگاری جمعیت در روستاهای پراکنده خراسان جنوبی، دیگر با وعده‌های سنتی و خدمات پراکنده محقق نمی‌شود و نیازمند یک شوک اقتصادی و زیرساختی است که بتواند انگیزه بازگشت جوانان را فراهم کند. در جغرافیایی با وسعت ۱۵۱ هزار کیلومتر مربع و بیش از هزار دهیاری، تنها راه نجات از تهی شدن روستاها، تبدیل دهیاران از مدیران اداری به موتورهای محرک اقتصاد روستایی است. در این راستا، تلفیق وعده‌های کلان اعتباری برای اشتغال‌زایی با تکمیل پروژه‌های حیاتی آبرسانی و حمل و نقل، استراتژی جدیدی است که در مراسم روز ملی روستا و عشایر در محمدآباد علم ترسیم شد تا روستاها به جای آنکه نقطه شروع مهاجرت باشند، به قطب‌های جذب سرمایه تبدیل شوند.
قرار تزریق سرمایه
برای مهار مهاجرت
معاون امور دهیاری‌های سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور، از چشم‌اندازی برای اختصاص بیش از ۱۲۰ میلیارد تومان تسهیلات با نرخ سود ۸ درصد به منظور اجرای طرح‌های درآمدزا و اشتغال‌زا در دهیاری‌های خراسان جنوبی تا پایان سال جاری گفت. این رقم که دو برابر سهمیه اولیه ۶۰ میلیاردی استان است، قرار است به صورت ۱۰۰ درصدی در اختیار استان قرار گیرد تا ظرفیت‌های بکر روستایی به فرصت‌های شغلی تبدیل شوند. علی قربانی با اشاره به افزایش یک و نیم برابری اعتبارات دهیاری‌ها در نیمه نخست امسال، تاکید کرد که هدف نهایی، ایجاد درآمد پایدار برای دهیاری‌هاست تا بتوانند بدون وابستگی مطلق به بودجه‌های دولتی، نیازهای روستاها را تامین کنند. او دهیاران را شخصیت‌های ویژه‌ای در نظام اداری دانست که از یک سو منتخب مردم و از سوی دیگر مجری سیاست‌های کلان دولت هستند و باید منابع مالی آن‌ها برای شناسایی طرح‌های اشتغال‌زا تقویت شود.
تجهیز ناوگان عملیاتی
توسعه فیزیکی روستاها در این برنامه با رونمایی از ۱۶ دستگاه ماشین‌آلات سبک و سنگین به ارزش مجموع ۴۴ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان برای دهیاری‌های شهرستان قاین عملیاتی شد. این تجهیزات که شامل ماشین‌آلات متنوع، کامیون‌های کمپرسی و بیل بکهو است، بخشی از تلاش برای مدرن‌سازی خدمات روستایی است تا دهیاری‌ها در اجرای پروژه‌های عمرانی و خدماتی به تجهیزات متکی نباشند. همچنین طرح تامین خودروهای حمل زباله مکانیزه با مشارکت ۷۰ درصدی دولت، گامی در جهت ارتقای بهداشت محیط روستایی است که تاکنون ۲۵۶ دستگاه در سطح کشور توزیع شده است. در کنار این‌ها، اعطای احکام بازنشستگی صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان و عشایر، لایه‌ای از امنیت اجتماعی را برای سالخورده‌های روستا فراهم آورد؛ سیستمی که در آن دو سوم حق بیمه توسط دولت تامین می‌شود تا حافظان فرهنگ و هویت ملی در دوران بازنشستگی نیز مورد حمایت باشند و با آرامش خاطر در زادگاهشان بمانند.
شریان‌های حیات روستایی
استاندار هم در این مراسم، تامین آب پایدار را اولویت اول و غیرقابل تغییر استان دانست و بر رفع تنش‌های آبی در روستای محمدآباد علم و پیگیری مجتمع آبرسانی مهیار تاکید کرد. هاشمی، در تحلیل خود هشدار داد که فراهم کردن گاز، راه و سالن ورزشی بدون ایجاد اشتغال، منجر به ماندگاری جمعیت نخواهد شد و تنها باعث می‌شود روستاها به خوابگاه‌هایی برای کارگران شهری تبدیل شوند. در همین راستا، سلمان اسحاقی، نماینده مجلس، با اشاره به پروژه آبرسانی ۱۱ روستای مهیار اعلام کرد که دو فاز از سه فاز پروژه به پایان رسیده و لوله‌ها تا محدوده سه کیلومتری بارگذاری شده است. او خواستار تسریع در فاز نهایی شد تا این پروژه به عنوان عیدی سال پایان به مردم قاینات تبدیل شود و ثابت کند که وعده‌های مسئولان به نتایج ملموس ختم می‌شود.
افق‌های استراتژیک
نگاه مدیریتی استان به فراتر از مرزهای روستاها گسترش یافته است تا بازارهای جدیدی برای محصولات روستایی گشوده شود. فعال شدن مرز یزدان برای رونق اقتصادی شهرستان‌های زیرکوه و قاینات و توسعه مبادلات با افغانستان، در کنار جذب اعتبارات برای نهضت ملی مسکن و دوبانده‌سازی محورهای مواصلاتی، بخشی از این چشم‌انداز است. استاندار استان با اشاره به مصوبات سفر رئیس جمهور، ابراز امیدواری کرد که به زودی سوت قطار در خراسان جنوبی شنیده شود و انزوای این منطقه به پایان برسد. او تاکید کرد که فعال شدن مرز یزدان تنها برای یک شهرستان نیست، بلکه زمینه رونق اقتصادی تمام روستاها و مناطق پیرامونی را فراهم می‌کند و باعث می‌شود کالاهای روستایی راهی بازارهای بین‌المللی شوند.
چالش ماندگاری
در جغرافیای پراکنده
خراسان جنوبی با وسعت ۱۵۱ هزار کیلومتر مربع و حدود ۱۰۰۰ دهیاری، با میانگین جمعیت ۳۰۰ نفر در هر روستا، با چالشی سخت در ارائه خدمات روبروست. علی قربانی با اشاره به جمعیت روستایی ۳۱۰ هزار نفری استان، تاکید کرد که هر اقدامی که منجر به ماندگاری جمعیت و رضایتمندی مردم نشود، ارزش واقعی ندارد. از نظر مدیریت استان و نمایندگان مجلس، دهیاران باید از نقش سنتی خود خارج شده و به موتور محرک اقتصاد روستا تبدیل شوند. استفاده از تسهیلات ارزان‌قیمت و توسعه مشاغل خانگی تنها راهی است که می‌تواند مانع از مهاجرت جوانان شود؛ چرا که بازگرداندن جوانی که جذب فضای شهری شده است، بسیار دشوارتر از ایجاد بستر زندگی برای او در زادگاهش است.
مرز میان وعده و واقعیت
تاکید مسئولان در این مراسم بر همگرایی دولت و مجلس است اما این تاکید چقدر در میدان عمل وافعیت دارد تا دستاورد آن، نقشه راهی برای توسعه استان باشد. به علاوه باید خارج از فضای کاغذی پاسخ داده شود, وعده ۱۲۰ میلیارد تومانی برای ایجاد اشتغال روستایی محقق می شود؟ چه زمانی؟ آیا لحظه تحقق آن قدر نزدیک است که در برابر تورم افسارگسیخته و خشکسالی‌های متوالی، دست کم مسکنی موقت برای حفظ روستا باشد؟ آیا لوله‌های آب مهیار پیش از آنکه آخرین جوانان روستاها کوچ کنند به مقصد می‌رسند یا این اعتبارات تنها در گزارش‌های اداری می‌درخشد؟ حقیقت این است که اعتماد روستاییان، نه با اعداد و ارقام، بلکه با دیدن تاثیر اشتغال در کیفیت زندگی، شنیدن سوت قطار و جاری شدن آب در شیرهای خانه تعریف می‌شود. آیا مسئولان می‌توانند این وعده‌ها را به نتایج تبدیل کنند یا باز هم باید منتظر وعده‌های سال بعد ماند؟
