وبسایت روزنامه امروز خراسان جنوبی
تا همین چند ماه قبل، ناترازی انرژی و سایه سنگین خاموشیهای اجباری، نبض تولید در بخش کشاورزی ایران را به شماره انداخته بود، اما پیشگامان تولید در خراسان جنوبی با چرخشی استراتژیک به سمت نیروگاههای خورشیدی، معادله قدرت را تغییر دادند. اتصال ۷۰ چاه کشاورزی به شبکه برق از طریق انرژی پاک، نهتنها پایانی بر دغدغه قطعیهای مکرر در فصل پیک مصرف بود و هست، بلکه سرآغاز عصری نوین از استقلال انرژی محسوب میشود که در آن، خورشید سوزان کویر از یک تهدید اقلیمی به بزرگترین متحد تولیدکننده تبدیل شده است.کشاورزی در جغرافیای خشک و نیمهخشک شرق کشور، همواره نبردی نابرابر با کمآبی بوده است، اما در سالهای اخیر، ضلع سومی به نام بحران برق این موازنه را به نفع زوال تولید برهم زده بود. قطع پمپاژ آب در حساسترین ساعات روز، یعنی تنش تشنگی برای محصول و هدررفت میلیاردها تومان سرمایه در زیر آفتاب بیرحم. با این حال، تازهترین دادههای آماری نشان میدهد که ۷۰ نقطه راهبردی در خراسان جنوبی، با عبور از وابستگی مطلق به شبکه سراسری، مسیر سبزی را گشودهاند که میتواند نقشه راه نجات کشاورزی ایران باشد.
عبور از سیاهه خاموشی
مدیرعامل شرکت توزیع برق خراسان جنوبی با تایید خبر اتصال این ۷۰ چاه به نیروگاههای خورشیدی، از ثبت تغییر کاربری قطعی آنها سخن میگوید. دادگر معتقد است تولید ۳.۸ مگاوات انرژی در محل مزارع، یک پیروزی فنی در مدیریت مصرف محسوب میشود. او به صراحت اعلام میکند که این چاههای پیشرو، بهطور کامل از برنامههای مدیریت بار و جداول خاموشی معاف شدهاند؛ مزیتی که در دنیای امروزِ تجارت کشاورزی، از هر یارانهای حیاتیتر است. در واقع، کشاورز با نصب این پنلها، حصاری امن پیرامون مزرعه خود کشیده است که ناترازی برق ملی توان عبور از آن را ندارد.
این استقلال، تنها یک دستاورد فنی نیست، بلکه از منظر پدافند غیرعامل یک ضرورت امنیتی است. سرهنگ عباس حسنی، فرمانده انتظامی طبس هم ، با نگاهی تحلیلگرانه به این موضوع، پایداری فعالیتهای کشاورزی را با امنیت پایدار منطقه گره میزند. او بر این باور است که وقتی زیرساخت تأمین انرژی در خودِ مزرعه مستقر باشد، ضریب آسیبپذیری بخش تولید در برابر بحرانهای انرژی و حوادث ناگهانی به حداقل میرسد. به گفته این مقام انتظامی، صیانت از تولید و جلوگیری از مهاجرت روستاییان که ناشی از افت درآمد در پی خاموشیهاست، یکی از اولویتهای پلیس در حمایت از خادمان امین تولید است.
چالشهای قانونی
در برابر اراده تولید
با وجود برکات روشن این طرح، مسیر خودکفایی همچنان با سنگاندازیهای اداری و قانونی مواجه است. مصوبه فعلی که مبتنی بر ابلاغیههای شورای عالی امنیت ملی و وزارت نیرو است، خرید تضمینی برق را در ۴ ماه گرم سال متوقف کرده و تنها برای ۸ ماه دیگر سال پرداختها را برقرار میسازد. موضوعی که دادگر، مدیرعامل توزیع برق استان، آن را یکی از دغدغههای بهجای فعالان این بخش میداند.
او با اشاره به نوسانات قیمت تجهیزات و هزینه بالای سرمایهگذاری اولیه، تاکید دارد که موضوع اصلاح این مصوبه با جدیت در حال پیگیری است. دادگر در تشریح رایزنیهای خود با سازمان جهاد کشاورزی استان، از تدوین مسیر مشخصی برای حل این گره قانونی خبر میدهد. او ابراز امیدواری میکند که با دریافت اصلاحیه و برقراری خرید تضمینی در ماههای گرم، سرعتِ پیوستن سایر کشاورزان به این طرح دوچندان شود، چرا که شرکت توزیع برق آمادگی کامل دارد تا بازوی اجرایی کشاورزان در این گذار تاریخی باشد.
پارادایم نوین کویر
گزارشهای میدانی و تحلیلهای اقتصادی نشان میدهد که خراسان جنوبی با تکیه بر ۳.۸ مگاوات انرژی خورشیدی در بخش کشاورزی، در حال تجربه یک «رنسانس تولید» است. این ۷۰ چاه، حالا نمادهایی از تابآوری در برابر بحران هستند. آنها ثابت کردند که برای دوام کار در عصر ناترازی، نباید منتظر معجزه از سیمهای لرزان شبکه سراسری ماند؛ معجزه در بالای سر ماست.
حمایت همهجانبه نهادهای انتظامی و اجرایی از این حرکت، نشاندهنده درک مشترک حاکمیت از یک حقیقت است: «امنیت نان در گرو امنیت انرژی است.» حالا که کشاورز طبسی و قائناتی، آفتاب را به خدمت پمپهای آب درآورده است، نوبت سیاستگذاران است تا با اصلاح قوانین خرید تضمینی و تسهیل واردات تجهیزات، مانع از سرد شدن این انگیزه شوند. خورشید شرق، مأموریت خود را آغاز کرده است؛ مأموریتی برای تولید بدون توقف، معیشت پایدار و عبور از تاریکی ناترازی با نوری که هرگز قطع نمیشود.
