وبسایت روزنامه امروز خراسان جنوبی
صدای بوقهای ممتد در عصر های شلوغ و خسته بیرجند، بازتابی از خشم رانندگانی است که خیابان های کم عرض را با دشواری پیش میروند. تصوری کنید در خیابان طالقانی یا مدرس باشید؛ جایی که عرض معبر با سیل خودرو پر شده و هر جای خالی برای پارک، به میدان جنگی کوچک میان شهروندان تبدیل شده است. این پیشدرآمدی است بر فاجعهای که در شریان های این شهر جریان دارد؛ شهری که زیر فشار آهن و لاستیک، نفس کشیدن برایش دشوار شده است.
آیندهای در مه
رئیس پلیس راهنمایی و رانندگی خراسان جنوبی، با لحنی هشداردهنده، چشمانداز ترافیکی مرکز استان را مبهم توصیف میکند. به گفته سرهنگ محمدرضا خسروی، نرخ رشد تعداد وسایل نقلیه و رانندگان در بیرجند، با سرعت و کیفیت اقدامات مهندسی ترافیک همخوانی ندارد. از نظر او، شهر در حال حرکت به سمتی است که اگر اقدامات بنیادین صورت نگیرد، ترافیک از یک مزاحمت روزمره به یک فلج ساختاری تبدیل خواهد شد.
خواب بیست ساله
نگاهی به تاریخچه شهری بیرجند نشان میدهد که شهر در یک رکود زیرساختی طولانی به سر میبرد. سرهنگ خسروی عنوان میکند که حدود بیست سال از آخرین اقدامات بزرگ ترافیکی، از جمله احداث بلوارهای پیامبر اعظم (ص)، شهید صیاد شیرازی و شهید ناصری میگذرد. این بلوارها که زمانی نگاهی آیندهنگر به ترافیک داشتند، اکنون در برابر حجم خودروهای دهه جاری، در حال شکست خوردن هستند. شهر بیرجند امروز با چالشهای جدیدی چون ورودی دوم مهرشهر و تقاطع غفاری دست و پنجه نرم میکند که راهکارهای قدیمی دیگر برای حل آنها کارساز نیست.
جنگ برای یک متر
یکی از گرههای کور و دردناک شهر، بحران شدید فضای پارک است. در بیرجند، معابر نه تنها راهی برای حرکت نیستند، که به دلیل نبود پارکینگ، به محیطی برای توقف تبدیل شدهاند. مستندات نشان میدهد بسیاری از مجتمعهای ساختمانی جدید، پارکینگها را به جای کاربری اصلی، به فضاهای تجاری یا انباری تبدیل کردهاند و این امر منجر به اشغال معابر و کاهش سرعت تردد شده است.
سرهنگ خسروی در این باره تأکید میکند که نبود فضای پارک، معضلی است که آینده شهر را تهدید میکند. وی در حالی که تلاشهای شهرداری برای احداث پارکینگهای عمومی را میپذیرد، اما راهکار ریشهای را در الزام مراکز تجاری و فروشگاههای بزرگ به پیشبینی پارکینگ میبیند. تا زمانی که هر مرکز تجاری، مسئول فضای توقف مشتریان خود نباشد، فشار از روی شریانهای حیاتی شهر برداشته نخواهد شد.
تکنولوژی فراموش شده
در حالی که اکثر مراکز استانهای کشور به سمت سیستمهای هوشمند مدیریت ترافیک در تقاطعها حرکت کردهاند، بیرجند همچنان با روشهای سنتی میجنگد. رئیس پلیس راهنمایی و رانندگی گلایه میکند که از ظرفیتهای هوشمند برای مدیریت جریان ترافیک در تقاطعها استفاده نشده است. هرچند نصب دوربینهای کنترل تخلفات و آسفالت معابر در دوره کنونی مدیریت شهری گامهای مثبتی بوده، اما این اقدامات تنها مسکن هستند و نه درمان.
فراتر از توان شهر
البته برخی از نیازهای بیرجند، مانند احداث تقاطعهای غیرهمسطح و تکمیل ورودی دوم مهرشهر، از توان بودجههای شهری خارج است. او صراحتاً بیان میکند که این پروژههای کلان نیازمند نگاهی استانی و ملی هستند. بدون حمایتهای دولتی و تخصیص بودجههای کلان، بیرجند در تله ترافیکی گرفتار میماند که راه خروجی از آن را تنها با تخریب یا تعریضهای پرهزینه و دشوار میتوان یافت.
سایه سنگین ترافیک
اگر امروز ترافیک بیرجند را صرفاً یک مزاحمت گذرا ببینیم، فردا آن را در قالب یک بنبست مطلق تجربه خواهیم کرد. تضاد عمیق میان رشد شتابان جمعیت و استیصال زیرساختها، شهر را به نقطهای میکشاند که در آن، سادهترین جابجایی در مرکز شهر به کابوسی پایانناپذیر تبدیل میشود.
آیا مدیران شهری و تصمیمگیران ملی، پیش از آنکه رگهای شهر برای همیشه بسته شود، بیدار خواهند شد یا باید منتظر روزی باشیم که صدای بوقها، تنها موسیقی عذاب آور در کوچههای مسدود شده بیرجند باشد؟
