آخرین خبر :

فاصله پرونده‌های قصاص نفس با سیاست سازش

در حالی که آمارهای کلی شوراهای حل اختلاف خراسان جنوبی نرخ سازش ۵۷ درصدی را نشان می‌دهد، بررسی دقیق‌تر این ارقام، فاصله پرونده‌های قصاص نفس از رویکرد سازش را آشکار می‌کند؛ وضعیتی که نشان می‌دهد در حساس‌ترین پرونده‌های قضایی استان، ابزارهای مصالحه نتایج مورد انتظار را به همراه نداشته است.
بر اساس گزارش‌های رسمی، در نیمه نخست سال جاری ۸ هزار و ۲۸۶ فقره پرونده به این شعب وارد و ۸ هزار و ۳۸۸ پرونده مختومه شده است. از این تعداد، ۴ هزار و ۷۴۸ پرونده به صلح رسیده که نسبت به سال گذشته ۶ درصد رشد داشته است. همچنین میانگین زمان رسیدگی به پرونده‌ها ۲۱ روز ثبت شده که کاهش سه روزه نسبت به مدت مشابه سال قبل را نشان می‌دهد. با این حال، توزیع این نتایج در سطح استان یکسان نبوده است.
رئیس کل دادگستری خراسان جنوبی اشاره کرد که میزان سازش در برخی شهرستان‌ها و بخش‌های استان پایین‌تر از میانگین استانی است. در مقابل، ارزیابی الگوی تعالی شوراهای حل اختلاف، شهرستان فردوس را با ۶۴۵ امتیاز در رتبه نخست، طبس با ۶۳۸ امتیاز در رتبه دوم و بیرجند با ۶۱۴ امتیاز در رتبه سوم قرار داده است. در راستار تغییر این وضعیت، از این پس ارزیابی عملکرد رؤسا و دادستان‌های حوزه‌های قضایی براساس میزان تحقق صلح و سازش در هر منطقه انجام خواهد شد.
در مورد پرونده‌های قصاص نفس، محمدجعفر عبداللهی صراحتاً گفت: در سال جاری توفیق قابل توجهی در ایجاد صلح در این دسته از پرونده‌ها در استان حاصل نشده است. این وضعیت در حساس‌ترین لایه اختلافات قضایی نشان می‌دهد که ابزارهای موجود برای جلب رضایت اولیای دم اثرگذاری لازم را نداشته‌اند و به همین دلیل دستور داده شد تا دادستان‌ها این پرونده‌ها را بیشتر به شوراهای حل اختلاف ارجاع دهند تا با بهره‌گیری از ظرفیت‌های اجتماعی، خلأهای موجود پر شود.
نقطه دیگر در تحلیل این نتایج، عدم بهره‌برداری واقعی از ظرفیت‌های میانجگری و داوری است. حجت‌الاسلام والمسلمین وحدانی‌نیا، معاون قضایی رئیس کل دادگستری و معاون حل اختلاف استان، اعلام کرد که علی‌رغم صدور ابلاغ برای میانجیگران و راه‌اندازی کانون داوری، میزان ارجاع پرونده‌ها به این نهادها متناسب با ظرفیت موجود نیست. بر اساس آمارهای ارائه شده، در شش‌ماه نخست سال تنها ۹۱ فقره پرونده به داوری ارجاع شده است، در حالی که در استان ۱۲ داور و ۲۵ میانجیگر فعال هستند.
در حوزه فعالیت‌های مردمی، ۲۶۰ صلح‌یار و ۳۷ هیئت صلح در نقاط مختلف استان فعال هستند. از مجموع ۷ هزار و ۶۵۷ پرونده ارجاع شده به صلح‌یاران، ۴ هزار و ۵۴۴ مورد به صلح منتهی شده که نرخ موفقیت این بخش ۵۹ درصد است. همچنین از طریق پویش‌های بخشایش، ۱ هزار و ۷۲۸ پرونده به سازش رسید که منجر به آزادی ۹۱ زندانی شد و فعالیت شعب ویژه صلح در زندان‌ها نیز منجر به آزادی ۱۷۱ زندانی دیگر گشت.
مدیریت قضایی استان بر لزوم تقویت ارجاع هوشمند پرونده‌ها از همان مرحله ثبت دادخواست در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی تأکید کرده است تا از گردش غیرضروری پرونده‌ها جلوگیری شود. همچنین فرآیند جذب نیروهای محاکم صلح در مراحل پایانی قرار دارد تا کمبودهای نیروی انسانی در این بخش برطرف گردد.