وبسایت روزنامه امروز خراسان جنوبی
جهان بر لبه تیز هوش مصنوعی و انقلاب دیجیتال ایستاده است، اما در مدارس خراسان جنوبی هنوز نبرد بر سر ابتداییترین ابزارهای آموزشی جریان دارد. گزارشهای واصله از قلب کویر نشاندهنده یک شکاف عمیق و خطرناک است؛ شکافی که نه تنها عدالت آموزشی را به مسلخ برده، بلکه سواد واقعی دانشآموزان این خطه را با تهدیدی جبرانناپذیر روبرو کرده است. امروز سخن از ۱۰۰ میلیارد ریال اعتبار برای هوشمندسازی مدارس است؛ رقمی که در مقیاس بودجههای کلان ملی به اندازه یک خطای محاسباتی هم نیست، اما برای دانشآموز خراسان جنوبی مرز بین ماندن در پیله بیخبری یا پرواز در دنیای مدرن محسوب میشود.
۱۰۰ میلیارد ریال تا انسداد
فقر دیجیتال
سید محمدرضا هاشمی استاندار خراسان جنوبی در دیدار با عالیترین مقام نوسازی مدارس کشور، پرده از حقیقتی تلخ برداشت. او با اشاره به ضرورت شتاببخشی به پروژههای نیمهتمام آموزشی، بر لزوم تخصیص کامل اعتبارات نهضت توسعه عدالت آموزشی تاکید کرد. وی پیگیری اختصاص ۱۰۰ میلیارد ریال برای تجهیز و هوشمندسازی مدارس را یک انتخاب نمیداند بلکه آن را یک ضرورت حیاتی برای جلوگیری از فروپاشی نظام آموزشی مدرن در استان توصیف کرد. استاندار به صراحت اعلام کرد که نهضت توسعه عدالت آموزشی به عنوان اولویت راهبردی دولت آغاز شده اما بدون قطعه پازل هوشمندسازی، این نقشه ناتمام خواهد ماند.
مرگ پنهان سواد
اما چرا هوشمندسازی تا این حد حیاتی است؟ تأخیر در تزریق این ۱۰۰ میلیارد ریال تنها یک عقبماندگی فیزیکی نیست؛ این یک جنایت خاموش در حوزه سوادآموزی است. وقتی دانشآموز روستایی در زیرکوه یا نهبندان از دسترسی به محتوای آموزشی هوشمند محروم میماند، عملاً دچار «بیسوادی عملکردی» میشود. او شاید بتواند بخواند و بنویسد، اما در تحلیل داده، استفاده از منابع جهانی و رقابت با همسالان خود در پایتخت، فرسنگها عقب میافتد. این تاخیر باعث کاهش انگیزه تحصیلی و در نهایت افت شدید کیفیت خروجی مدارس استان میشود. دانشآموزی که با تبلت و برد هوشمند غریبه است، در کنکور و بازار کار آینده، پیشاپیش بازنده نبردی است که داوران آن در تهران ناعادلانه سوت میزنند.
نبرد برای بودجه قطره چکانی
هاشمی با ارائه گزارشی از وضعیت سرانه فضاهای آموزشی، بر این نکته پافشاری کرد که تکمیل پروژههای نیمهتمام مستلزم حمایت ویژه در سطح ملی است. او خواستار تخصیص ۱۰۰ درصدی اعتبارات مصوب شد و افزود که تخصیص کامل منابع مالی میتواند روند اجرایی پروژهها را از وضعیت فعلی خارج کرده و سرعت تکمیل زیرساختها را به شکلی محسوس افزایش دهد. از نگاه مدیریت عالی استان، این اعتبار نه یک هزینه، بلکه سرمایهگذاری برای جلوگیری از مهاجرت نخبگان کوچک به شهرهای بزرگ است. او به درستی تشخیص داده است که اگر مدرسه هوشمند نشود، شهر خالی از سکنه خواهد شد.
آیا وعدهها نان و آب میشود؟
در سوی دیگر این نشست، حمیدرضا خانمحمدی رئیس سازمان نوسازی مدارس کشور با ارزیابی مثبت از عملکرد استان، پیگیریهای مستمر استاندار را ستود. او اقدامات خراسان جنوبی در جلب مشارکت خیرین را الگو و شاخص مناسبی نامید و وعده داد که از ظرفیتهای قانونی برای حمایت از درخواستهای مطرح شده استفاده کند. اما سؤال اصلی اینجاست: تا زمانی که این ۱۰۰ میلیارد ریال به شماره حساب تجهیز مدارس واریز نشود، آیا دانشآموزی که در یک کلاس فرسوده با حسرت به دنیای خارج مینگرد، تغییر را احساس خواهد کرد؟
خطر تولید نسل سوخته
پیامد تأخیر در هوشمندسازی، تولید نسلی است که به لحاظ ذهنی در قرن گذشته متوقف شده است. افت تحصیلی ناشی از نبود ابزارهای کمکالزامی، منجر به تضعیف سواد رسانهای و علمی در سطح کلان استان میشود. این شکاف دیجیتال به معنای توزیع ناعادلانه ثروت علمی است. استاندار خراسان جنوبی با درک این خطر، هوشمندسازی را یکی از نیازهای اساسی برای برقراری عدالت آموزشی خواند و تصریح کرد که تخصیص منابع باید به گونهای باشد که دانشآموزان مناطق محروم زودتر از این فضاها بهرهمند شوند.
ضربالاجل برای
حیات علمی استان
خراسان جنوبی علیرغم پیشرفتهای چشمگیر، همچنان در برخی نقاط با چالش کمبود فضا روبروست. اما چالش بزرگتر، فقر تجهیزات است. ۱۰۰ میلیارد ریال اعتبار درخواستی استاندار، کلید قفلهای بسته شده بر نبوغ کودکان این سرزمین است. اگر این اعتبار در پیچ و خم بوروکراسی پایتخت گم شود، هزینه آن را نه دولت، بلکه نسلی پرداخت خواهد کرد که سوادش برای دنیای فردا کافی نخواهد بود. وقت آن رسیده است که تهران بشنود: در خراسان جنوبی، هوشمندسازی لوکس نیست، اکسیژن است. یا این ۱۰۰ میلیارد ریال میرسد، یا باید منتظر مرگ تدریجی عدالت آموزشی در پهناورترین استان مرزی شرق کشور باشیم. چرا که در نگاه توسعهخواه، مدرسهای که هوشمند نیست، کارخانهای است که به جای دانشمند، یاس و ناامیدی تولید میکند.
