اکران «سینماحقیقت» در بیرجند؛ وقتی مستند، شهر را به گفت‌وگو دعوت می‌کند

سینمای مستند، همیشه پیش از آن‌که پرده‌ای روشن شود، ذهن مخاطب را روشن می‌کند. این روزها بیرجند هم‌زمان با جریان سراسری کشور، میزبان روایت‌هایی می‌شود که نه برای سرگرمی، بلکه برای دیدن، فهمیدن و مکث‌کردن ساخته شده‌اند؛ روایت‌هایی از جنس واقعیت. اکران فیلم‌های منتخب نوزدهمین جشنواره بین‌المللی «سینماحقیقت» در بیرجند، فرصتی تازه است برای بازگشت سینما به نقش اصیل خود؛ رسانه‌ای برای آگاهی، تحلیل و گفت‌وگو.
مصطفی شفائی، سرپرست معاونت امور هنری و سینمایی اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان جنوبی، از اکران آثار منتخب این جشنواره در روزهای ۷ و ۸ دی‌ماه خبر داد و گفت: این فیلم‌ها در دو سانس ۱۶ و ۱۸، به‌صورت هم‌زمان با اکران سراسری کشور، در سالن گلبانگ بیرجند به نمایش درمی‌آیند.
او با تأکید بر جایگاه ویژه سینمای مستند در بازنمایی واقعیت‌های اجتماعی، فرهنگی و تاریخی، معتقد است؛ مستند صرفاً ثبت تصویر نیست، بلکه «خوانش واقعیت» است. شفائی در این باره می‌گوید:« سینمای مستند، رسانه‌ای اندیشه‌محور و آگاهی‌بخش است که می‌تواند افق نگاه جامعه را به مسائل پیرامونی گسترش دهد و مخاطبان را به تحلیل، گفت‌وگو و درک عمیق‌تر از واقعیت‌ها دعوت کند. اکران این آثار فرصتی برای تعامل فرهنگی و تبادل تجربه میان هنرمندان و علاقه‌مندان استان ایجاد خواهد کرد.»
سخن از سینمایی است که به‌جای اغراق، به صداقت وفادار می‌ماند و به‌جای هیجان‌های زودگذر، پرسش‌های ماندگار می‌سازد. شفائی با اشاره به تنوع موضوعی آثار منتخب جشنواره امسال افزود: «فیلم‌های مستند منتخب این دوره از جشنواره، شامل مجموعه‌ای از آثار درخشان هنرمندان ایرانی است که در قالب‌های متنوع اجتماعی، تاریخی، محیط‌زیستی و فرهنگی تولید شده‌اند و بازتاب‌دهنده دغدغه‌ها و روایت‌های واقعی جامعه امروز ایران هستند».
هم‌زمانی اکران این آثار در بیرجند با نمایش سراسری جشنواره، تنها یک برنامه تقویمی نیست؛ نشانه‌ای است از تغییر نگاه به جغرافیای فرهنگ. شفائی در این‌باره تأکید کرد: «اکران هم‌زمان آثار جشنواره سینماحقیقت در استان‌ها، نماد تمرکززدایی فرهنگی و گامی مؤثر در توسعه عدالت فرهنگی و سینمایی است».
او سینماحقیقت را یکی از معتبرترین رویدادهای سینمای مستند کشور دانست که هر سال بستری برای کشف استعدادهای تازه و روایت‌های صادقانه از زندگی مردم ایران فراهم می‌کند و افزود: «اکران آثار برگزیده این جشنواره در شهرستان بیرجند، گامی دیگر در راستای ترویج فرهنگ گفت‌وگو و نقد در فضای هنری استان است».
در ادامه، امید واحدی‌فر، مدیر مؤسسه ثمین فیلم خاوران و مسئول برگزاری این رویداد در بیرجند، جزئیات برنامه اکران را تشریح کرد. به گفته او، در روز هفتم دی‌ماه فیلم‌های «کوروش»، «دیدار بلوط»، «دخترک»، «فصل انگور»، «آخرین کلک»، «رویای ناتمام» و «موسیلی» و در روز هشتم دی‌ماه مستندهای «کابوک»، «در معرکه»، «صغری رئیس»، «بال‌های آوازخوان» و «جایی برای ایستادن» در دو سانس ۱۶ و ۱۸ در سالن گلبانگ واقع در مطهری ۲۳ به‌صورت رایگان اکران خواهد شد.
اکران رایگان این آثار، نه فقط یک امتیاز، بلکه دعوتی عمومی است؛ دعوت به نشستن در تاریکی سالن و روبه‌رو شدن با حقیقت‌هایی که شاید هر روز از کنارشان عبور می‌کنیم، بی‌آن‌که فرصت دیدنشان را داشته باشیم. سینمای مستند، در چنین بزنگاه‌هایی، نقش خود را به‌عنوان حافظ حافظه جمعی و آینه جامعه ایفا می‌کند.
اکران «سینماحقیقت» در بیرجند، بیش از یک رویداد هنری است؛ نشانه‌ای از زنده‌بودن جریان فرهنگی در شهری که تشنه گفت‌وگو، تحلیل و روایت‌های صادقانه است. شاید این فیلم‌ها جهان را تغییر ندهند، اما بی‌تردید نگاه ما را تغییر می‌دهند؛ و گاهی همین، آغاز همه تغییرهاست.