بهرهبرداری از ۱۱۸ کلاس درس استان در قالب ۳۶ پروژه آموزشی، همزمان با حضور وبیناری رئیس جمهور، گامی عملی در راستای خروج از مدلهای سنتی بودجهریزی و حرکت به سمت عدالت آموزشی است. این اقدام که بخشی از زنجیره ۲ هزار و ۳۳۱ پروژه ملی در گام دوم نهضت توسعه عدالت در فضاهای آموزشی است، نشان میدهد که ترکیب اعتبارات دولتی و مشارکت مردمی توانسته، توسعه زیرساختها را تا حدی سرعت دهد. اکنون این ۱۱۸ فضای آموزشی، ظرفیت پذیرش دانشآموزان را افزایش داده و گامی برای کاهش فاصله میان موقعیت جغرافیایی و کیفیت تحصیل است.
سهم استان از ۲ هزار پروژه ملی
در گام دوم نهضت توسعه عدالت در فضاهای آموزشی، موجی از تغییرات زیرساختی به بهرهبرداری رسید. در حالی که در سطح ملی ۲ هزار و ۳۳۱ پروژه آموزشی با حضور وبیناری رئیس جمهور افتتاح شد، سهم این منطقه ۳۶ پروژه جامع شامل ۱۱۸ کلاس درس بود. این اعداد البته در این مرحله برای پوشش کمبود های زیر ساختی آموزشی چندان کافی نیست، اما می تواند پایانی بر کمبود فضای آموزشی برای حدود ۴ هزار دانش آموز استان باشد. حامد رخسارپور مدیرکل نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس تاکید کرد که هدف این نهضت فراهم کردن محیطی است که در آن هیچ کودکی به دلیل محل سکونت یا موقعیت جغرافیایی از کیفیت آموزش محروم نماند. این یعنی توزیع متوازن امکانات در نقاطی که سالها در حاشیه بودهاند. اما عدالت آموزشی تنها با افزایش تعداد صندلیها محقق نمیشود؛ بلکه توسعه متوازن باید با ارتقای کیفیت تدریس و تجهیزات مدرن همراه باشد تا فاصله میان مدارس شهری و روستایی به طور کامل پر شود.
اثرگذاری سرمایه انسانی
یکی از درخشانترین بخشهای این نهضت، خروج از انحصار بودجههای دولتی و ورود به عصر مشارکت مردمی است. تجربه توسعه مدرسه علامه حلی، نمادی از این تحول است. پروژهای که در آن ریالی از منابع دولتی برای ساخت و توسعه هزینه نشد و تمام مسیر توسط انجمن اولیا و مربیان و خیرین نیکاندیشی چون رضا درمیرکی هموار گشت. در این مدل جدید، دولت از نقش مجری مستقیم به نقش تسهیلگر تغییر جایگاه داده است. در پروژه مدرسه علامه حلی، سهم دولت تنها تامین تجهیزات هوشمندسازی بود، در حالی که بدنه فیزیکی مدرسه با همت مردم ساخته شد. این یک پیام روشن است: وقتی مردم احساس کنند نظام آموزشی متعلق به خودشان است، سرعت اجرای پروژهها را به شکلی باورنکردنی افزایش میدهند. مشارکت مردمی در اینجا تنها یک کمک مالی نیست، بلکه نوعی مسئولیتپذیری اجتماعی است که تضمین میکند آینده فرزندان با تکیه بر اراده جامعه ساخته شود.
پرورش روح و اندیشه
توسعه زیرساختها اگرچه ضروری است، اما کافی نیست. در لایه های زیرین این نهضت، باید به این نکته اشاره کرد که هدف نهایی، تبدیل مدارس به مراکز تربیت جامع است. توسعه فیزیکی باید همگام با توسعه اخلاقی و تربیتی پیش برود همانطور که مدیرکل نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس استان به درستی اشاره کرد که افزایش تعداد کلاسها نباید منجر به فراموشی جنبههای تربیتی شود. محیطی که در آن رشد علمی با آموزههای اخلاقی، ادب و احترام به بزرگترها گره بخورد، نیرویی به بازار کار و جامعه تحویل میدهد که علاوه بر تخصص، انسانیت را نیز سرلوحه قرار داده است. مدرسه باید جایی باشد که دانش آموز در کنار یادگیری ریاضی و علوم، هنر زندگی و اخلاق را نیز بیاموزد.
چالشهای پیش رو
با وجود افتتاح این ۱۱۸ کلاس، مسیر عدالت آموزشی هنوز فراز و نشیبهای زیادی دارد. تفاوت میان ساخت مدرسه و ایجاد کیفیت آموزشی، در جزئیات نهفته است. تجهیز این کلاسها به ابزارهای نوین آموزشی و تامین نیروی انسانی متخصص برای مناطق محروم، گام بعدی است که باید با همان جدیت نهضت توسعه عدالت فضاهای آموزشی دنبال شود. همچنین، تداوم مشارکت مردمی نیازمند ایجاد اعتماد متقابل و شفافیت در مدیریت پروژههاست. اگر مدل مدرسه علامه حلی به صورت سیستماتیک در سراسر استان گسترش یابد، میتوان بسیاری از کمبودهای بودجهای را با تکیه بر خیرین و انجمنهای اولیا و مربیان جبران کرد.
سفری که تازه آغاز شد
افتتاح ۳۶ پروژه آموزشی، شروع یک مسیر است. وقتی ۱۱۸ کلاس درس به بهرهبرداری میرسد، در واقع ۱۱۸ مسیر جدید برای رشد و تعالی باز میشود. اما عدالت آموزشی یک مقصد نیست، بلکه یک سفر مداوم است.
سؤالی که باقی میماند این است که آیا این موج از توسعه زیرساختها با موجی از تحول در کیفیت آموزش همراه خواهد بود یا خیر؟ تا زمانی که هر دانش آموز در دورترین نقطه، به همان کیفیتی از آموزش دسترسی داشته باشد که یک دانش آموز در مرکز شهر دارد، نهضت توسعه عدالت باید ادامه یابد.
وبسایت روزنامه امروز خراسان جنوبی