وبسایت روزنامه امروز خراسان جنوبی
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای خراسان جنوبی گفت: بیش از چهار هزار کیلومتر از رودخانه‌های استان تعیین حد بستر و حریم شده و با شناسایی ۲۰۴ سازه تقاطعی دارای مشکل، آماده‌سازی هشت مخزن سد، توسعه لایروبی و بازگشایی رودخانه‌ها و پیش‌بینی منابع اضطراری تامین آب، مجموعه اقدامات پیشگیرانه برای کاهش خطرات سیلاب در استان دنبال می‌شود.
عباس سارانی اظهار کرد: خراسان جنوبی با توجه به وسعت استان، بیش از ۱۲ هزار کیلومتر رودخانه دارد که تاکنون مطالعات تعیین حد بستر و حریم بیش از چهار هزار کیلومتر از این رودخانه‌ها انجام شده است.
به گزارش ایرنا، وی افزود: تعیین حد بستر و حریم رودخانه‌ها از اقدامات مهم در مدیریت منابع آب و کاهش خطرات ناشی از سیلاب است و به مردم، کشاورزان و دستگاه‌های اجرایی کمک می‌کند تا محدوده مجاز برای استقرار، ساخت‌وساز و اجرای تاسیسات در مجاورت رودخانه‌ها را بدانند. مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای خراسان جنوبی گفت: رعایت بستر و حریم رودخانه‌ها به‌ویژه هنگام وقوع سیلاب اهمیت زیادی دارد، زیرا حفظ مسیر طبیعی جریان آب، کاهش خسارت به جان و مال مردم، کمک به تغذیه سفره‌های آب زیرزمینی و حفاظت از الزامات زیست‌محیطی را به دنبال دارد.
سارانی ادامه داد: حدود ۶۰ درصد از مطالعات تعیین حد بستر و حریم انجام شده در استان خراسان جنوبی طی سه تا چهار سال اخیر انجام شده است و این روند باید ادامه پیدا کند تا مطالعات مربوط به تمامی رودخانه‌های استان تکمیل شود.
رشد قابل توجه لایروبی و بازگشایی رودخانه‌ها
وی با اشاره به اقدامات انجام شده در حوزه بازگشایی و لایروبی رودخانه‌ها اظهار کرد: در سال‌های اخیر توجه بیشتری به این موضوع شده و عملکرد استان در این حوزه افزایش قابل توجهی داشته است.
سارانی افزود: متوسط لایروبی رودخانه‌ها در چهار سال اخیر به حدود ۲۵ کیلومتر در سال رسیده است، در حالی که در حدود ۱۴ تا ۱۵ سال پیش از سال‌های ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱، متوسط لایروبی سالانه حدود چهار کیلومتر بوده است.
وی بیان کرد: افزایش میزان لایروبی و بازگشایی رودخانه‌ها با هدف افزایش ظرفیت عبور جریان آب، کاهش خطرات ناشی از سیلاب و فراهم کردن شرایط مناسب برای تغذیه منابع آب زیرزمینی انجام می‌شود.
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای خراسان جنوبی ادامه داد: در بخش ساماندهی رودخانه‌ها نیز که اجرای دیوارهای حفاظتی در نقاط مورد نیاز را شامل می‌شود، متوسط عملکرد چهار سال اخیر حدود ۸/۳ کیلومتر در سال بوده است، در حالی که این رقم در ۱۴ تا ۱۵ سال پیش از سال‌های ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ حدود ۲/۲ کیلومتر در سال بوده است. وی نقش دستگاه‌های استانی در تامین اعتبار و اجرای این طرح‌ها را مهم دانست و گفت: همکاری سازمان برنامه و بودجه، استانداری و فرمانداری‌ها زمینه اجرای بخش قابل توجهی از اقدامات حفاظتی را فراهم کرده است. سارانی افزود: هدف اصلی این اقدامات، حفاظت از جان مردم، تأسیسات و اراضی کشاورزی در برابر خطرات ناشی از سیلاب است.
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای خراسان جنوبی با تاکید بر ضرورت اقدامات پیشگیرانه گفت: مدیریت خطر سیلاب موضوعی نیست که بتوان آن را به زمان وقوع بارندگی یا بروز بحران محدود کرد. وی افزود: با توجه به طول بیش از ۱۲ هزار کیلومتری رودخانه‌های استان، ایجاد آمادگی برای مدیریت سیلاب باید از ماه‌ها قبل آغاز شود و دستگاه‌های مسئول باید پیش از شروع فصل بارندگی، تمهیدات لازم را فراهم کنند.
سارانی گفت: در همین راستا، با هماهنگی مدیریت بحران استان و فرمانداری‌ها، برنامه‌های آموزشی و اطلاع‌رسانی برای دهیاران و مسئولان محلی در دستور کار قرار گرفته است. وی ادامه داد: این آموزش‌ها با هدف افزایش آگاهی مردم نسبت به خطرات حضور و اسکان در بستر رودخانه‌ها انجام و همچنین تلاش می‌شود مردم و مسئولان محلی در صورت مشاهده تاسیسات، تجهیزات یا امکانات مستقر در مسیر رودخانه‌ها، پیش از وقوع سیلاب نسبت به جابه‌جایی آنها اقدام کنند.
شناسایی ۲۰۴ سازه تقاطعی دارای مشکل
سارانی یکی دیگر از اقدامات مهم در زمینه کاهش خطرات سیلاب را شناسایی سازه‌های تقاطعی عنوان کرد و گفت: در قالب برنامه سراسری کشور، سازه‌های تقاطعی شامل پل‌ها، آب‌نماها و سایر سازه‌هایی که در مسیر رودخانه‌ها قرار دارند، مورد بررسی قرار گرفته‌اند.
وی افزود: در خراسان جنوبی ۲۰۴ سازه تقاطعی دارای مشکل شناسایی شد که با اولویت‌بندی نقاط پرخطر، تاکنون ۲۴ سازه اصلاح شده است.
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای خراسان جنوبی گفت: برای سایر سازه‌ها نیز برنامه‌ریزی لازم انجام شده و در مواردی که اصلاح کامل سازه هنوز انجام نشده است، تمهیدات موقت برای عبور ایمن جریان آب در زمان بارندگی پیش‌بینی شده تا احتمال بروز خطر کاهش یابد.
وی اظهار کرد: کارگروه مدیریت کاهش خطرات سیل به ریاست شرکت آب منطقه‌ای استان تشکیل شده و از ابتدای سال تاکنون سه جلسه داشته است.
سارانی افزود: در ۲ جلسه اخیر این کارگروه، موضوع پیش‌بینی بارندگی‌ها و شرایط احتمالی ناشی از پدیده ال‌نینو مورد بررسی قرار گرفته و اقدامات مورد نیاز دستگاه‌های مختلف برای کاهش خطرات احتمالی سیلاب نیز مطرح شده است.
وی تاکید کرد: هدف این است که پیش از وقوع بارندگی، دستگاه‌های مسئول آمادگی لازم را داشته باشند و اقدامات پیشگیرانه در نقاط حساس انجام شود.
۲۷ میلیارد برای ترمیم نقاط آسیب‌دیده
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای خراسان جنوبی با اشاره به سیلاب‌های پایان سال ۱۴۰۳ گفت: پس از وقوع این سیلاب‌ها، برای نقاط آسیب‌دیده و همچنین نقاطی که نیازمند اجرای اقدامات حفاظتی بودند، اعتبار لازم در سال ۱۴۰۴ اختصاص یافت.
وی افزود: در مجموع حدود ۱۹ نقطه آسیب‌دیده یا نیازمند اقدام شناسایی شد و برای اجرای طرح‌های ترمیمی و حفاظتی این نقاط حدود ۲۷ میلیارد تومان اعتبار اختصاص یافت.
پیش‌بینی ۱۲ حلقه چاه مدیریت بحران
وی یکی دیگر از اقدامات پدافندی شرکت آب منطقه‌ای را پیش‌بینی چاه‌های مدیریت بحران برای تامین آب آشامیدنی عنوان کرد و گفت: در صورت بروز اختلال در شبکه آب آشامیدنی شهرستان‌ها، باید منابع جایگزین برای تامین آب مورد نیاز مردم وجود داشته باشد.
سارانی افزود: در همین راستا، طرح ایجاد چاه‌های مدیریت بحران ابتدا با پنج حلقه چاه آغاز شد و در ادامه تعداد چاه‌های پیش‌بینی‌شده به ۱۲ حلقه افزایش یافت. مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای خراسان جنوبی بیان کرد: حدود ۱۴ میلیارد تومان اعتبار از محل مدیریت بحران برای این طرح پیش‌بینی شده است و شرکت آب منطقه‌ای نیز بخشی از هزینه‌های آن را از محل اعتبارات داخلی تامین کرده است.
وی گفت: برنامه‌ریزی شده است با تکمیل این چاه‌ها تا پایان سال جاری، آمادگی استان برای تامین آب شرب در شرایط بحرانی، به‌ویژه در مراکز شهرستان‌ها، افزایش یابد.
آماده‌سازی هشت مخزن سد برای پذیرش سیلاب
سارانی با اشاره به وضعیت سدهای استان اظهار کرد: خراسان جنوبی دارای هشت مخزن سد با مجموع ظرفیت آبگیری حدود ۷۵ میلیون مترمکعب است.
وی افزود: طی دو تا سه سال اخیر، اقدامات گسترده‌ای برای بازبینی تاسیسات سدها، شناسایی و رفع نواقص و اجرای تمهیدات لازم برای افزایش آمادگی آنها انجام شده است. مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای خراسان جنوبی تاکید کرد: تاسیسات سدهای استان برای پذیرش سیلاب آماده شده‌اند و اقدامات لازم برای ارتقای آمادگی آنها در برابر جریان‌های سیلابی انجام شده است.
مدیریت روان‌آب‌ها با هدف کاهش خسارت
وی درباره مدیریت روان‌آب‌ها گفت: مدیریت روان‌آب‌ها از مطالبات مهم مردم و به‌ویژه کشاورزان است و این موضوع از دو جنبه اهمیت دارد؛ نخست استفاده از روان‌آب‌ها برای تغذیه و تقویت منابع آب و دوم جلوگیری از خسارت‌هایی که جریان‌های سیلابی می‌تواند در مناطق مختلف ایجاد کند.
سارانی افزود: بخشی از اقدامات مدیریت روان‌آب‌ها در حوزه شرکت آب منطقه‌ای و بخشی در حوزه آبخیزداری و آبخوانداری اداره کل منابع طبیعی انجام می‌شود.
وی ادامه داد: طرح‌هایی که با هدف مدیریت سیلاب در مقیاس کلان، تغذیه سفره‌های آب زیرزمینی و کاهش خسارت در مناطق پایین‌دست و مراکز جمعیتی اجرا می‌شود، در حوزه مسئولیت وزارت نیرو و شرکت آب منطقه‌ای قرار دارد و اقدامات آبخیزداری و آبخوانداری نیز توسط منابع طبیعی دنبال می‌شود.
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای خراسان جنوبی اظهار کرد: در این زمینه پروژه‌های مدیریت سیلاب در چند بخش تعریف و اجرا شده که هدف آنها همزمان کنترل روان‌آب، کاهش خسارت ناشی از سیلاب و استفاده از ظرفیت آب برای تغذیه منابع زیرزمینی است.
تاکید بر مدیریت پیشگیرانه منابع آب
سارانی تاکید کرد: مدیریت منابع آب و کاهش خطرات سیلاب نیازمند برنامه‌ریزی مستمر و اقدامات پیشگیرانه است و نمی‌توان این موضوع را به زمان وقوع بارندگی یا بروز بحران محدود کرد.
وی گفت: مجموعه اقداماتی که در زمینه مطالعات منابع آب، مدیریت برداشت از سفره‌های زیرزمینی، تعیین حد بستر و حریم رودخانه‌ها، لایروبی و بازگشایی، ساماندهی رودخانه‌ها، اصلاح سازه‌های تقاطعی، آماده‌سازی سدها و تامین آب اضطراری انجام شده، با هدف افزایش تاب‌آوری استان در برابر خشکسالی و سیلاب و حفاظت از منابع آب برای نسل‌های آینده دنبال می‌شود.
