مهار بمب های ساعتی در مسیر ترانزیت

جاده های خراسان جنوبی تنها مسیرهایی برای عبور نیستند بلکه شریان های حیاتی اقتصاد شرق کشور محسوب می شوند که هر روز بار سنگین ترانزیت و جابجایی سوخت را بر دوش می کشند. سومین کمیسیون ایمنی راه های استان در حالی برگزار شد که تمرکز اصلی بر فراتر رفتن از تحلیل های سنتی و رسیدن به یک پروتکل عملیاتی برای مواجهه با حوادث مرگبار بود. این نشست در واقع تلاشی برای تغییر موازنه در نبردی است که هر روز میان زیرساخت های فرسوده و حجم بالای تردد در جریان است.

زیر پوست جاده ها
به دلیل حجم بالای ترانزیت سوخت در محورهای شرق کشور، هر تصادف کوچک برای این تانکرها می‌تواند به یک انفجار مهیب و فاجعه انسانی تبدیل شود. چون هر لحظه احتمال وقوع حادثه برای آن‌ها وجود دارد، به آن‌ها بمب ساعتی متحرک می‌گویند که هر لحظه ممکن است منفجر شوند.
از سویی جاده‌هایی که نقص هندسی دارند یا حاشیه آن‌ها ایمن نیست، مانند بمب‌هایی هستند که زمان انفجارشان مشخص نیست؛ یعنی مشخص نیست چه زمانی و برای چه کسی باعث مرگ می‌شوند، اما وقوع حادثه در آن‌ها قطعی است مگر اینکه خنثی (ایمن‌سازی) شوند.

کالبدشکافی یک نبرد نابرابر
مدیر کل راهداری و حمل و نقل جاده ای استان با نگاهی آسیب شناسانه به تغییرات تلفات جاده ای اشاره کرد. جلال زاده معتقد است که نباید تمام تقصیرها را تنها به گردن خطای انسانی انداخت چرا که کیفیت خودروها و عدم رعایت سرعت مطمئنه در کنار چالش های زیرساختی یک بن بست ایمنی ایجاد کرده اند. جلال‌زاده بر این باور است که پایش مستمر محورها تنها یک بخش از ماجراست و بخش بزرگتر به تامین اعتبارات برای پروژه های بزرگ گره خورده است. در این میان ایجاد راه های انحرافی و مسیرهای جایگزین برای پل های بزرگ یک استراتژی هوشمندانه برای زنده نگه داشتن جریان حرکت در زمان وقوع بحران های غیرقابل پیش بینی است تا نبض جاده حتی در سخت ترین شرایط از تپش باز نماند.

پایان آشفتگی در مهار سوخت
یکی از کلیدی ترین مباحث این نشست که توسط مدیر کل مدیریت بحران استانداری مطرح شد ضرورت تدوین یک نقشه راه یگانه برای برخورد با حوادث تانکرهای سوخت است. آخوندی با نقد تکثر دستورالعمل های موجود بر این نکته پافشاری کرد که در زمان وقوع حادثه ابهام در وظایف دستگاه ها می تواند به فاجعه منجر شود. تدوین یک ابلاغیه واحد برای مدیریت حامل های سوخت در واقع مهار بمب های ساعتی است که هر روز در جاده های استان در حرکت هستند. او همچنین از یک خطر پنهان پرده برداشت و آن ناایمن بودن حاشیه راه های روستایی است. جایی که کوچکترین خروج از مسیر به دلیل نبود شانه های ایمن می تواند به یک تراژدی تمام عیار تبدیل شود.
پلیس راه و رویای باندهای دوم
در سوی دیگر این معادله سرهنگ شاهزهی جانشین پلیس راه استان بر اهمیت تسریع در بهره برداری از باندهای دوم تاکید کرد.
از نگاه پلیس هر کیلومتر از باندهای جدید به معنای حذف یک نقطه برخورد رخ به رخ و نجات چندین زندگی است. او با تاکید بر آموزش موتورسواران و نظارت سختگیرانه بر ناوگان عمومی معتقد است که ایمنی جاده یک زنجیره به هم پیوسته است که از آموزش فردی شروع شده و به مهندسی راه ختم می شود. ایمن سازی نقاط پرحادثه شناسایی شده اکنون به یک ضرورت فوری تبدیل شده که تعلل در آن هزینه های جبران ناپذیری به همراه خواهد داشت.

سکوت جاده در انتظار تصمیم ها
آسفالت داغ جاده های کویری نه منتظر تخصیص اعتبارات می ماند و نه به دادرسی های طولانی اعتنا می کند. واقعیت این است که فاصله میان یک سفر ایمن و یک حادثه خونین در این جغرافیا به باریکی همان شانه های جاده های روستایی است که به فراموشی سپرده شده اند. اکنون همه نگاه ها به این است که آیا این توافق های کاغذی و دستورالعمل های واحد می توانند پیش از وقوع حادثه بعدی به میدان عمل برسند یا خیر؟ ثانیه ها در مسیرهای ترانزیتی نهبندان و خوسف با شتاب در حال گذرند و جاده همچنان با همان لحن سرد و بی تفاوت خود یادآوری می کند که ایمنی ابزاری برای سیاست گذاری نیست بلکه حقی است که باید در وجب به وجب این مسیرها بازپس گرفته شود. جاده بیدار است و هرگونه تعلل در نوسازی زیرساخت ها می تواند به معنای امضای حکمی باشد که بازگشتی برای آن متصور نیست.