سرمقاله – چرا اقتصاد کشور دچار فروپاشی نشد …؟!!!

امروز خراسان جنوبی – محمدراعی فرد
این سوال مهمی است که واقعا چرا اقتصاد ایران زیر فشار جنگ فرو نریخته اما زندگی مردم به شدت فقیرتر شده است که البته باید به پاسخی مبتنی بر واقعیات و منطقی و بازار موجود نیز اندیشیده شود. اقتصاد کشورمان برخلاف پیش بینی های آغاز جنگ ، دچار فروپاشی کامل نشده است چون دولت هنوز حقوق می پردازد  ، شبکه توزیع مواد ضروری بالاخص مواد خوراکی مردم فعال است و قحطی سراسری هم شکل نگرفته اما در حوزه امنیت معیشتی فاصله زیادی را میتوان دید و تحلیل کرد. برآوردهای میدانی که با واقعیت زندگی مردم نیز همخوانی دارد. تورم ۹۰ درصد را نشان می دهد و قیمت برخی مواد غذایی اصلی طی دوره جنگ ۱۲ و ۴۰ روزه و حملات جدید به جنوب کشور سه برابرشده است ، حدود ۷۰درصد مردم در برابر یک شوک تازه توان از دست داده اند. بسیاری از خانواده ها ابتدا مصرف گوشت و لبنیات را کاهش داده اند  و سپس درمان ، آموزش یامسکن مناسب را به تعویق انداخته اند. طبق گزارشات و آماری که جسته و گریخته گفته شده است حدود متجاوز از ۱۰۰ میلیارد دلار از درآمدهای صادراتی به بیت المال بازنگشته است و در بند و زندان تراستی ها گیرافتاده است. البته نمی توان و نباید نقش تحریمهای ثانویه و اولیه آمریکا و کشورهای اروپایی پس از اسنپ بک و دشواری انتقال پول و نگهداشت ارز برای واردات را نیز نباید از نظر دورکرد که بلاشک خروجی آن  از ضعف نظارت، رانت و چندنرخی بودن نرخ ارز متاثراست. اقتصاد غیر رسمی و پشت پرده ای و مداخله دولت در توزیع کالا از توقف کامل بازار و فروپاشی آن جلوگیری کرده است، اما همین سازوکارها شفافیت و پاسخگویی را کاهش داده و دسترسی برابر به ارز دارو و مواد اولیه و نهاده های کشاورزی را تضمین نمیکنند. نتیجه اینکه فرو نریختن اقتصاد معیار کافی برای تاب آوری اجتماعی نیست ، این نوع اقتصاد میتواند اداره حداقل های روزمره را ادامه دهد اما هم زمان کیفیت تغذیه ، سلامت ، آموزش و امید به آینده را از دست بدهد. هزینه اصلی این نوع بقا بردوش مزدبگیران ، بازنشستگان ، و زنان سرپرست خانوار و خانواده های فاقددارایی قرار میگیرد. این واقعیات از منظر آسیب شناسی و فرسایش اجتماعی را نمی توان بر آن سرپوش نهاد و باری به هرجهت برآن نگریست و با نگاه از این ستون تا آن ستون فرج است به همین دست فرمان حرکت کرد ، جنگ یکی از کریه ترین چهره هایی است که زندگی چندنسل را به گروگان میگیرد …!!!