مردی وارد فروشگاه میشود و روغن میخواهد. فروشنده پاسخ میدهد: «اگر روغن میبینی، بردار.» مرد با حیرت میپرسد: «مگر نگفتند روغن توزیع شده؟» این جمله، کوتاه و ساده، تصویرگر شکاف آشکار بین وعده مسئولان و واقعیت بازار است. همین چند کلمه، صدای گلایه مردمی را منعکس میکند که بابت کمبود برنج پاکستانی باکیفیت و قیمت مناسب نیز ناامیدند. پیامها و شکایات آنان حتی در برنامههای رادیویی مانند «میز خبر» شنیده شده، اما مسئولان استان همچنان اصرار دارند که «کالایی کم نداریم».
استاندار خراسان جنوبی وضعیت ذخایر کالاهای اساسی استان را مطلوب ارزیابی کرده و بر نظارت دقیق و رصد مستمر تأکید دارد تا نیازهای مردم در فصلهای آینده تأمین شود. هاشمی شخصاً از انبارهای ذخیره اقلام اساسی بازدید کرد. سرپرست ادارهکل غله و خدمات بازرگانی استان نیز تأکید کرد که ذخایر کالاهای اساسی در شرایط مطلوب قرار دارند. بر اساس آمار، ۵۴۰ تن برنج توزیع شده و ۲۰۰ تن روغن خوراکی ذخیره شده است و روند تأمین و ذخیرهسازی گندم بدون وقفه ادامه دارد. به گفته او، این میزان ذخایر برای تأمین مصرف چند ماه استان کافی است. با این حال، اجرای ۸ طرح نظارتی از ابتدای سال و بررسی بیش از ۱۷ هزار مورد بازرسی نشان میدهد که ۱۳۱۱پرونده تخلف به ارزش ۳۴ میلیارد تومان تشکیل شده و مسیر رسیدگی قانونی خود را طی میکند. در حوزه لبنیات، تخلفات شامل عدم درج قیمت و گرانفروشی نیز ثبت شده است. معاون بازرسی تأکید کرد: «شهروندان میتوانند هرگونه تخلف را به شماره ۱۲۴ گزارش دهند.» از سوی دیگر، جانشین رئیس سازمان جهاد کشاورزی هشدار داد که ساختار نظارتی متناسب با محصولاتی که یک مرحله تبدیل را پشت سر میگذارند، هنوز کامل نیست و برخی اختلالات به همین دلیل رخ میدهد. با وجود این، تعهدات استان در تولید جوجه و تأمین گوشت و مرغ محقق شده و حتی رکورد جدیدی در جوجهریزی ماهانه ثبت شده است. بازرسان و مسئولان صنفی نیز اعتراف میکنند که برخی مشکلات ناشی از رفتار بازار و شایعههاست؛ افراد خرید بیش از حد نیاز انجام میدهند و همین موجب کمبود مقطعی میشود. رئیس اتاق اصناف و اتحادیه خوار و بار بیرجند نیز به تأثیر نوسانات دلار و مالیات ارزش افزوده بر قیمتها اشاره کردند. با این حال، محمولههای جدید شامل ۳۰۰ تن روغن مرغوب و ۵۰۰ تا ۶۰۰ تن برنج پاکستانی با کیفیت بالا در مسیر توزیع هستند و انبارها توانایی پاسخگویی به نیاز واقعی مردم را دارند. با این حال، تناقض واقعی جای دیگری است؛ کالا هست، اما دست برخی مردم خالی می ماند. انبارها پر است، اما خرید هیجانی، شایعات کمبود و ناهماهنگی میان وعدههای مسئولان و واقعیتهای بازار، وضعیت را پیچیدهتر کرده است. مسئولان اصرار بر فراوانی کالاها دارند، اما مردم شاهد واقعیت دیگری هستند. این فاصله میان آمار رسمی و تجربه روزمره مردم، جایی است که میتوان گفت مدیریت بازار کالاهای اساسی هنوز با کارکرد واقعی و رضایت شهروندان فاصله دارد. کالاها در انبار هستند، اما باور مردم خدشه دار است. این همان نقطهای است که اگر اصلاح نشود، نه تنها اعتماد عمومی آسیب میبیند، بلکه هزینههای اجتماعی و اقتصادی نیز افزایش خواهد یافت.
مردم میگویند: برنج تایلندی و هندی هرچند در بازار هست، اما آن ها در جستجوی برنج پاکستانی مرغوب با قیمت مناسب هستند. چون توان خرید برنج ایرانی را ندارند. مسئولان می گویند: برنج هست، ولی چه نوع برنجی؟ آیا در سفره مسئولان کمتر از برنج ایرانی سرو می شود؟ روغن سرخکردنی موجود در برخی فروشگاه ها نیز برای پخت و پز مناسب نیست و بسیاری از خانوادهها همچنان با کمبود و ناامیدی مواجهاند. شایعه ها مبنی بر افزایش قمیت روغن در روزهای آینده، خرید های هیجانی از ترس کمبود را به بازار تحمیل کرده است و مسئولان باید این وضعیت را مدیریت می کردند. در حالی که مسئولان استان با اطمینان اعلام میکنند که «هیچ کمبودی وجود ندارد»، جزئیات مطالبات واقعی مردم و کیفیت کالاها نادیده گرفته میشود. این تناقض آشکار بین آمار رسمی و تجربه روزمره شهروندان، اعتماد عمومی را تحت فشار قرار داده و نشان میدهد که فقط پر بودن انبارها کافی نیست؛ نیاز است به صدای مردم، کیفیت و توزیع منطقی هم توجه شود. در این میان، مردم هر روز با قفسههای خالی برخی اقلام، قیمتهای متغیر و کیفیت پایین کالا مواجهاند و تردید دارند که وعدههای رسمی واقعیت داشته باشد. واقعیت بازار خراسان جنوبی این است: کالا هست، اما آن چیزی که مردم واقعاً میخواهند و میتوانند بخرند، در دسترس نیست. تا زمانی که این شکاف برطرف نشود، آرامش بازار همچنان در معرض خطر خواهد بود.
وبسایت روزنامه امروز خراسان جنوبی