وبسایت روزنامه امروز خراسان جنوبی
آمارها در نگاه اول امیدوارکننده هستند، اما در لایههای زیرین، روایتگر یک نبرد مستمر میان خستگی راننده و امنیت جاده در یکی از سختترین محورهای مواصلاتی کشور است. سرهنگ کاظمی، رئیس پلیس راه خراسان جنوبی، در تازهترین گزارش خود از کاهش چشمگیر ۵۰ درصدی تلفات جانی در موج اخیر سفرها خبر داد؛ آماری که نشان میدهد در اوج تردد یکهفتهای، تعداد فوتیها از ۸ نفر در سال گذشته به ۴ نفر در سال جاری کاهش یافته است.
کالبدشکافی کاهش تلفات
کاهش ۵۰ درصدی فوتیها و افت ۴۶ درصدی تعداد مجروحان، تنها نتیجه یک اتفاق نیست، بلکه حاصل تلاقی سه عامل کلیدی است: حضور گسترده نیروهای عملیاتی، مدیریت استراحتگاهها و تغییر رفتار رانندگان. استقرار بیش از ۲۳۰ گشت پلیس راه و انتظامی در طول مسیر، فشار نظارتی را افزایش داد و باعث شد رانندگان در مواجهه با وسوسه سرعت، با بازدارندههای قانونی روبرو شوند.
اما نکته اینجاست که در جادههای کویری و یکنواخت خراسان جنوبی، خستگی خطرناکتر از سرعت است. نقش موکبها و استراحتگاههای بینراهی در این بازه زمانی، از یک خدمت رفاهی به یک ابزار نجاتبخش تبدیل شد. وقتی راننده در سایبانی برای رفع خستگی توقف میکند، در واقع از یک تصادف احتمالی پیشگیری میکند.
چالش ۱۷ هزار کیلومتر خستگی
برای درک عمق ماجرا باید به جغرافیای استان نگریست. خراسان جنوبی با بیش از ۱۷ هزار کیلومتر راه، با مسیرهایی طولانی، خستهکننده و کویری دستوپنهان است. در این ساختار، توزیع ۹۰ گشت فعال برای پوشش تمام مسیرها، اگرچه گامی مثبت است اما نشان میدهد که نیاز مبرم به زیرساختهای تکمیلی وجود دارد.
سرهنگ کاظمی با اشاره به تجربه تلخ تابستان سال گذشته و جان باختن ۱۰۰ نفر (که ۶۰ درصد آنها بومی استان بودند)، هشدار داد که جادهها هنوز مهربان نشدهاند. این آمار نشان میدهد که حتی رانندگان آشنا با مسیر، به دلیل اعتماد به مکان یا خستگی مفرط، در معرض خطر هستند.
مثلث مرگ
تحلیل پلیس راه بر سه رکن اصلی تصادفات متمرکز است: عدم توجه به جلو، سرعت غیرمجاز و نبستن کمربند ایمنی. این مثلث مرگ، عامل اصلی تبدیل شدن یک تصادف ساده به یک حادثه مرگبار است. در حالی که کاهش فوتیها در موج اخیر ثبت شده، اما تداوم این روند نیازمند تغییر فرهنگ رانندگی از رسیدن سریع به رسیدن سالم است.
سرمایهگذاری در امنیت
یکی از پیشنهادهای کلیدی رئیس پلیس راه، تجهیز مسیرهای خستهکننده به سایبانها و نمازخانههای بینراهی توسط خیرین است. این رویکرد، در واقع مدل مدیریت اجتماعی خطر است؛ یعنی تبدیل نقاط کور و خستهکننده جاده به نقاط استراحت.
کاهش ۵۰ درصدی تلفات در موج اخیر، یک پیروزی تاکتیکی است، اما برای تبدیل شدن به یک پیروزی استراتژیک، باید میانگین تصادفات در تمام طول سال پایین بیاید. خراسان جنوبی اکنون در نقطهای است که باید میان نظارت سخت پلیسی و توسعه نرم زیرساختهای رفاهی جادهای، توازنی ایجاد کند تا هیچ خانوادهای در بازگشت از سفر، غم فقدان را تجربه نکند.
