وبسایت روزنامه امروز خراسان جنوبی
راه برونرفت از معضل کنونی، نه در انزوا و قطع ارتباط که در تقویت حاکمیت سایبری ملی از طریق دو محور اساسی است.
حادثهای تروریستی اخیر با تلفات جانی و مالی سنگین، بار دیگر پرسش اساسی درباره علل بروز خشونت در برخی فضاهای اعتراضی را به دغدغهای ملی تبدیل کرده است. بررسی ابعاد این رویداد نشاندهنده بهرهگیری هدفمند گروههای معاند و برخی جریانهای اپوزیسیون از فضای مجازی برای تشدید آشوب و تحمیل خسارت به کشور در شرایط حساس است. در این میان، اقدامات کنترلی از جمله تنظیم دسترسی به اینترنت، با هدف جلوگیری از گسترش بیشتر تلفات و ناامنی انجام شد و اثرات آن در مهار ابعاد فیزیکی بحران مشهود بود.نقش غیرقابل انکار برخی پلتفرمهای خارجی مانند اینستاگرام و تلگرام در هماهنگی اقدامات خرابکارانه، تسهیل ارتباطات بین عناصر آشوبگر و هدایت جنگ روانی علیه مصالح ملی، برای افکار عمومی آشکار شده است. این واقعیت، ضرورت مداخله حاکمیتی برای صیانت از امنیت عمومی را توجیه میکند. اما پرسش بنیادین اینجاست: آیا میتوان با تداوم محدودیت گسترده و قطع دسترسی به اینترنت بینالملل، پاسخ پایدار و همهجانبه به این چالش داد؟
واقعیت جامعه امروز، گواهی میدهد که اینترنت بهمثابه شریان حیاتی در عرصههای اقتصادی، اجتماعی، فناوری و ارتباطی عمل میکند. به تعبیر رهبر حکیم انقلاب، اینترنت «مانند هوا» برای زندگی نوین ضروری است. فعالیت گسترده کسبوکارها، برنامهنویسان، تجار و عموم مردم بر این بستر، لزوم دسترسی پایدار و باز به شبکه جهانی را به نیازی غیرقابل اجتناب تبدیل کرده است. بنابراین، مسئله اصلی یافتن راهحلی برای موازنهسازی هوشمند میان تأمین امنیت از یک سو و تضمین دسترسی از سوی دیگر است.راه حل کلیدی در این مسیر، عبور از رویکردهای کلیشده و اتخاذ استراتژیهای دقیق، هدفمند و فنی است. اولویت نخست، طراحی و اجرای سیستم فیلترینگ کارآمد، نفوذناپذیر و مبتنی بر هوش مصنوعی است که بتواند به طور خاص پلتفرمهای مشکلساز (نظیر اینستاگرام، تلگرام) را مسدود کند، بدون آنکه دسترسی به بخشهای سازنده و ضروری اینترنت مختل شود. این امر نیازمند سرمایهگذاری جدی در فناوریهای بومی و ارتقای مستمر توانمندیهای دفاع سایبری است.
سؤال حیاتی که متولیان امر باید صریحاً به آن پاسخ دهند این است: آیا توانایی فنی برای خنثیسازی فیلترشکنها و مسدودسازی VPN های غیرمجاز وجود دارد؟ اگر پاسخ در کوتاهمدت منفی است، باید با عزم ملی و برنامهریزی علمی، تمام ظرفیتهای کشور برای دستیابی به این توانمندی بسیج شود. قطع کلی دسترسی، نه راهکاری منطقی است و نه در بلندمدت امکانپذیر.همزمان، حکمرانی هوشمند و تنظیمگری مستمر فضای مجازی باید در دستور کار قرار گیرد. این حکمرانی نمیتواند صرفاً واکنشی و مقطعی باشد؛ بلکه نیازمند طرحریزی مدون، دانشبنیان و بلندمدت است که قابلیت تطبیق با تحولات سریع فناوری را داشته باشد. ایجاد بسترهای داخلی قدرتمند، جذاب و امن برای برآوردن نیازهای ارتباطی و اقتصادی مردم، بخش مکمل این راهبرد است.
واقعیت آن است که ایران اسلامی مورد طمع بسیاری از اشرار جهان قرار دارد که از هیچ جنایتی برای تحقق اهدافشان فروگذار نمی کنند. برای همین است که بر خلاف اکثر کشورهای دنیا تجمعات اعتراضی مردم به واسطه اپوزیسیون تروریست و جنایتکار بالافاصله به عرصه خشونت و کشتار تبدیل می شود و خیلی چیزها از جمله دلیل وماهیت اعتراض را به حاشیه می برد. با این حال راه برونرفت از معضل کنونی، نه در انزوا و قطع ارتباط که در تقویت حاکمیت سایبری ملی از طریق دو محور اساسی است:۱. فیلترینگ اثربخش، هوشمند، پویا و غیرقابل دورزدن پلتفرمهای خاص تخریبگر و تهدیدآمیز.۲. قانونگذاری چابک، نظارت مستمر و توسعه زیرساختهای بومی رقابتپذیر در فضای مجازی.این تحلیل بر آن است که با تکیه بر عزم مدیریتی، ظرفیتهای علمی داخلی و درک واقعبینانه از ضرورتهای جهان امروز، میتوان به راهحلی دست یافت که هم از امنیت و فرهنگ ملی صیانت کند و هم زمینهساز رشد اقتصادی و تعامل سازنده ایران با جهان باشد. این مسیر، اگرچه چالشبرانگیز است، اما تنها مسیر پایدار و قابل دفاع در عصر دیجیتال محسوب میشود.
