از واکسیناسیون میلیونی تا پایش فعال واحدهای دامی و طیور

مدیرکل دامپزشکی خراسان جنوبی از تحقق برنامه‌های مدون در حوزه بهداشت و مدیریت بیماری‌های دامی و طیور در شش‌ماهه نخست سال جاری خبر داد. به گزارش «امروز خراسان جنوبی»، دکتر سیدمحمدمهدی احمدی، در نشست خبری به مناسبت هفته دامپزشکی با تشریح عملکرد این اداره کل در بازه زمانی اول فروردین تا پایان شهریور ۱۴۰۵، بر اهمیت اجرای طرح‌های مراقبت فعال و واکسیناسیون گسترده در حفظ سرمایه‌های دامی استان تأکید کرد.

جزئیات اقدامات در حوزه دام
مدیرکل دامپزشکی خراسان جنوبی با اشاره به اقدامات شاخص در حوزه مبارزه با بیماری‌های دامی اظهار کرد: در شش‌ماهه نخست امسال، واکسیناسیون علیه بیماری‌های دامی با جدیت دنبال شد که بر اساس آن، یک میلیون و ۲۵۵ هزار رأس دام علیه «آبله گوسفند و بز» (با تحقق ۹۴ درصدی) و یک میلیون و ۱۶۳ هزار رأس دام علیه بیماری «طاعون نشخوارکنندگان کوچک (PPR)» (با تحقق ۸۰درصدی) واکسینه شدند. احمدی افزود: در فاز نخست طرح‌های واکسیناسیون، ۱۱ هزار و ۳۰۰ رأس گاو و ۳۶۰ هزار رأس گوسفند و بز نیز علیه «تب برفکی» واکسینه شدند. وی همچنین به اقدامات پیشگیرانه در خصوص بیماری‌های مشترک اشاره کرد و گفت: ۴۶۵ هزار رأس گوسفند و بز و ۶ هزار و ۴۰۰ رأس گاو علیه «بروسلوز» واکسینه شدند و ۶ هزار و ۸۵۰ قلاده سگ نیز تحت پوشش واکسیناسیون هاری قرار گرفتند.
به گفته وی، در راستای پایش و مراقبت فعال، تست‌های تشخیصی برای بیماری‌های سل گاوی (۸ هزار رأس) و بروسلوز گاوی (۱۰ هزار رأس) فراتر از پیش‌بینی‌ها انجام شده است. همچنین مراقبت فعال بیماری ها در بیش از ۱۶۰۰ روستا و نمونه‌برداری از بیش از ۴۵ مورد مشکوک به بیماری‌های دامی از ابتدای سال تاکنون اجرایی شده است.

پایش مستمر واحدهای طیور و زنبورستان‌ها
مدیرکل دامپزشکی استان در بخش دیگری از گزارش عملکرد این اداره کل به حوزه طیور و زنبور عسل اشاره کرد و افزود: در نیمه اول سال ۱۴۰۵، نظارت‌های بهداشتی گسترده‌ای بر واحدهای تولیدی انجام شد که شامل نظارت بر ۱۵ میلیون و ۷۹۳ هزار و ۶۴۴ قطعه جوجه ریزی مرغ گوشتی، ۷۰۸۷۴۱ قطعه نظارت بهداشتی پولت ریزی، ۵۳۰ هزار و ۸۳۳ قطعه جوجه ریزی پولت تخمگذار، ۶۲ هزار قطعه جوجه ریزی مرغ مادر گوشتی، و ۹ هزار قطعه جوجه ریزی بوقلمون گوشتی بوده است.
احمدی افزود: در همین بازه زمانی، ضمن صدور حدود هزار گواهی سلامت پایان دوره پرورش، واکسیناسیون نیوکاسل طیور در فازهای۱۳، ۱۴ و ۱۵ پوشش داده شد و حدود یک میلیون قطعه پرنده واکسینه شدند. وی با تأکید بر فعالیت‌های آزمایشگاهی و نظارتی خاطرنشان کرد: انجام ۵۴۷۰ مورد آزمایش تشخیصی، نمونه‌برداری از ۳۸۶۸ قطعه پرنده و نمونه برداری ۲۷۶ پرنده برای مراقبت فعال بیماری آنفلوآنزای فوق‌حاد در ۷ واحد صنعتی و روستایی و بیش از ۲۶ مورد بازدید میدانی از واحدهای مرغ مادر، از دیگر اقدامات مهم این اداره کل بوده است. همچنین اجرای طرح مراقبت فعال در ۱۰ واحد زنبورستان استان برای مدیریت بیماری‌های زنبور عسل از دیگر اولویت‌های بهداشتی در این مدت بوده است.

آغاز طرح فراگیر واکسیناسیون هاری
در بیرجند از ابتدای آبان
مدیرکل دامپزشکی خراسان جنوبی گفت: طرح فراگیر و توده‌ای واکسیناسیون هاری از ابتدای آبان امسال در شهرستان بیرجند و روستاهای اقماری آن با همکاری دستگاه‌های مرتبط اجرا می‌شود. احمدی افزود: بیرجند به عنوان یکی از شهرهای پایلوت کشور در اجرای طرح واکسیناسیون فراگیر و توده‌ای هاری انتخاب شده و برنامه‌ریزی‌های لازم برای اجرای این طرح با همکاری دستگاه‌های مختلف انجام شده است. وی اظهار کرد: کنترل بیماری‌های مشترک انسان و دام تنها بر عهده دامپزشکی نیست و اجرای موفق برنامه‌های پیشگیرانه نیازمند همکاری دستگاه‌های اجرایی، فرمانداری‌ها، تولیدکنندگان، بهره‌برداران و سایر مجموعه‌های مرتبط است. مدیرکل دامپزشکی خراسان جنوبی تاکید کرد: واکسیناسیون یکی از مهم‌ترین ابزارهای پیشگیری و کنترل بیماری‌های دامی و مشترک است، اما ایمنی هیچ‌گاه صددرصدی نیست و رعایت ضوابط بهداشتی، کنترل جابه‌جایی دام و جلوگیری از ورود غیرمجاز دام و محموله‌های دامی نیز در پیشگیری از بیماری‌ها اهمیت دارد. وی با اشاره به برنامه‌های دامپزشکی برای کنترل سایر بیماری‌های دامی افزود: واکسیناسیون تب برفکی و بروسلوز نیز با توجه به شرایط فنی و اقلیمی و براساس پروتکل‌های تخصصی انجام می‌شود و برنامه‌ریزی شده است پوشش این واکسیناسیون‌ها با سرعت بیشتری دنبال شود.

دامپزشکی خراسان جنوبی با کمبود
نیروی انسانی مواجه است
احمدی گفت: این مجموعه با حدود ۱۶۰ تا ۱۷۰ نیروی انسانی در ۱۲ شهرستان، ۲۸ بخش، ۳۱ شهر و بیش از سه هزار و ۳۰۰ روستا خدمات ارائه می‌دهد. وی بیان کرد: حدود نیمی از پست‌های سازمانی دامپزشکی استان خالی است و با وجود این کمبود، کارکنان دامپزشکی با تلاش مضاعف وظایف محوله را انجام می‌دهند. مدیرکل دامپزشکی استان خراسان جنوبی ادامه داد: همکاران دامپزشکی در مناطق روستایی، عشایری، کوهستانی و نقاط دورافتاده استان و در شرایط سخت آب‌وهوایی فعالیت می‌کنند و علاوه بر مخاطرات محیطی، در معرض خطر بیماری‌های مشترک انسان و دام نیز قرار دارند. وی افزود: در نیمه نخست امسال در حالی که باید حدود ۶۰ درصد پیشرفت عملیاتی در برخی برنامه‌ها محقق می‌شد، میزان پیشرفت در بعضی فعالیت‌ها به بیش از ۹۰ درصد رسید که نشان‌دهنده تلاش کارکنان این مجموعه است. احمدی در ادامه گفت: بیش از ۲ هزار و ۴۰۰ مرکز عرضه فرآورده‌های خام دامی در استان تحت نظارت بهداشتی دامپزشکی قرار دارند. وی یادآور شد: کارشناسان دامپزشکی بر کشتارگاه‌ها، مراکز عرضه فرآورده‌های خام دامی، کارخانه‌های خوراک دام و سایر بخش‌های زنجیره تولید و توزیع نظارت می‌کنند. مدیرکل دامپزشکی خراسان جنوبی با بیان اینکه دامپزشکی نقش مستقیمی در تامین امنیت غذایی دارد، عنوان کرد: شعار همیشگی این مجموعه «سلامت دام، سلامت غذا و سلامت انسان» است و حدود ۷۵ درصد سبد غذایی خانوار از چرخه نظارتی دامپزشکی عبور می‌کند. وی همچنین کمبود خودرو را یکی از مشکلات جدی این مجموعه عنوان کرد و گفت: سال گذشته ۱۰ دستگاه خودروی دامپزشکی از رده خارج شد و جایگزینی این خودروها برای تداوم خدمات‌رسانی به مناطق روستایی و عشایری ضروری است. احمدی افزود: دامپزشکی باید برای واکسیناسیون و ارائه خدمات بهداشتی به محل نگهداری دام مراجعه کند و همین موضوع نیاز به خودرو را دوچندان می‌کند. وی ادامه داد: کمبود نیروی انسانی و خودرو در کنار گستردگی جغرافیایی استان، فشار مضاعفی بر کارکنان وارد کرده است و در برخی موارد نیروهای متخصص و دارای تحصیلات دانشگاهی ناچارند علاوه بر وظایف تخصصی، امور مربوط به رانندگی و جابه‌جایی را نیز انجام دهند.

پیشرفت بیش از ۹۰ درصدی آزمایشگاه تخصصی دامپزشکی شرق کشور
وی درباره آخرین وضعیت پروژه آزمایشگاه تخصصی دامپزشکی شرق کشور نیز گفت: این پروژه از سال ۱۳۹۰ آغاز شده و براساس گزارش شرکت مشاور، اکنون بیش از ۹۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارد. مدیرکل دامپزشکی خراسان جنوبی افزود: تکمیل ساختمان این آزمایشگاه نیازمند تامین اعتبار ۴۰ میلیارد تومانی است و با توجه به تخصصی و مرجع بودن این آزمایشگاه برای شرق کشور، تجهیز و راه‌اندازی آن اهمیت زیادی دارد و تلاش می‌شود با تامین اعتبارات مورد نیاز، روند تکمیل پروژه سرعت گیرد. وی با اشاره به توسعه خدمات الکترونیک در دامپزشکی بیان کرد: خراسان جنوبی از استان‌های پیشرو در استفاده از سامانه‌های اطلاعات جغرافیایی و ارائه خدمات الکترونیک است. احمدی افزود: بخش قابل توجهی از خدمات دامپزشکی از طریق دفاتر پیشخوان یا به صورت غیرحضوری ارائه می‌شود و متقاضیان می‌توانند بسیاری از درخواست‌های خود از جمله تمدید و صدور مجوزها را از طریق سامانه‌های مربوط پیگیری کنند. وی کمبود اعتبارات را از دیگر چالش‌های دامپزشکی استان دانست و گفت: اعتبارات تخصیص‌یافته متناسب با گستردگی وظایف و خدمات این مجموعه نیست. مدیرکل دامپزشکی خراسان جنوبی افزود: بسیاری از خدمات دامپزشکی از جمله واکسیناسیون، تامین واکسن و برنامه‌های پیشگیری و کنترل بیماری‌ها هزینه‌بر است و برای اجرای کامل این برنامه‌ها به اعتبارات و تجهیزات کافی نیاز داریم. وی با اشاره به نقش دستگاه‌های مختلف در تامین امنیت غذایی اظهار کرد: دامپزشکی به تنهایی نمی‌تواند همه وظایف مرتبط با سلامت و امنیت غذایی را انجام دهد و همراهی دستگاه‌های اجرایی، بخش خصوصی، تولیدکنندگان و بهره‌برداران ضروری است.

همکاری ۹ نفر روحانی ناظر شرعی مستقر
مسئول دفتر نمایندگی ولی فقیه در دامپزشکی خراسان جنوبی نیز در این نشست با اشاره به اینکه از ۱۱ تا ۱۷ مهر ماه هفته دامپزشکی نامگذاری شده است، گفت: نیروهای دامپزشکی سربازان گمنامی هستند که در خط مقدم سلامت و امنیت غذایی زحمت می‌کشند. حجت الاسلام علی حیدری افزود: نظارت مستمر بر کشتارگاه‌های ذبح دام و طیور که به صورت بهداشتی و شرعی انجام شود توسط ۸ نفر روحانی ناظر شرعی که به صورت ثابت در کشتارگاه‌ها مستقر هستند و ۹ نفر ناظر پاره وقت نجام می‌شود. وی بازدید میدانی توسط بازرسین، برپایی جلسات توجیهی با مدیران کشتارگاه‌ها و پاسخگویی به مسائل شرعی مرتبط با ذبح دام و طیور را از جمله وظایف حوزه نمایندگی ولی فقیه در دامپزشکی اعلام و بیان کرد: همچنین در حوزه فعالیت‌های فرهنگی برپایی نماز جماعت، مسابقات قرآن، قرائت زیارت عاشورا، برنامه‌های معرفتی و در بخش پیگیری مطالبات مقام معظم رهبری تبیین رهنمودها و مطالبات معظم له در حوزه امنیت غذایی، کشاورزی ، دامپروری و سایر حوزه‌های دامپزشکی انجام می‌شود. همچنین گروه‌های جهادی با همکاری بسیج و واحد مدیریت جهادی در حال کار و فعالیت در سطح شهرستان‌ها می‌باشند.
معاون سلامت اداره کل دامپزشکی استان خراسان جنوبی نیز در نشست خبری گفت: با توجه به جمعیت دامی استان تعداد نیروهای دامپزشکی بسیار کم است و با ۱۷۰ نیرو که ۴۰ نفر آنها نیروهای ستادی هستند به جمعیت استان خدمت می‌کنیم. حسن علیزاده افزود: بیش از ۲۴۰۰ مرکز عرضه فرآورده خام دامی در استان داریم که نظارت بر توزیع فرآورده‌ها در حال انجام است . همچنین بر کشتارگاه‌ها و کارخانجات خوراک دام نظارت می‌شود و در تامین امنیت غذایی استان‌های همجوار به دلیل اینکه استان معین هستیم دخالت داریم و تمامی خدمات با نیروهای موجود در حال انجام است.
معاون اداری و پشتیبانی اداره کل دامپزشکی استان نیز در این نشست گفت برخلاف تصور عموم، جامعه شهری جامعه هدف بزرگ دامپزشکی می‌باشد چرا که فقط در یک قلم مانند تخم مرغ که در تولید شیرینیجات و بسیاری از غذاها کاربرد دارد دامپزشکی باید تضمین سلامت آن را بدهد. علیرضا حاجی محمدی اعتبارات تخصیص یافته برای دامپزشکی استان در جهت انجام وظایف حاکمیتی را کافی ندانست و ادامه داد: تمامی خدمات دامپزشکی از جمله تامین واکسن و واکسیناسیون و تمام ملزومات پیشگیری به کار رفته کاملا رایگان ارائه می شود در حالی که برای دامپزشکی هزینه بر است. وی با بیان اینکه اعتبار مصوب امسال دامپزشکی استان ۴۰ میلیارد تومان است، گفت: به رغم تورم موجود این اعتبار نسبت به سال گذشته رشد اندکی داشته است. علیرضا حاجی محمدی با اشاره به اینکه اعتبار استانی هنوز به ادارات ابلاغ نشده است، افزود: خودرو یکی از تجهیزات اصلی دامپزشکی است که در حوزه نظارت در مزرعه و مناطق عشایری جوابگوی نیازها نیست و با توجه به وظایف حاکمیتی پست راننده نداریم.وی همچنین در بحث ساختمان اداره کل که تاسیس سال ۱۳۴۲ می باشد و در مقایسه با سایر ادارات کل که ساختمان جدید احداث کرده اند قابل مقایسه نیست، اظهار داشت: در بحث آزمایشگاه تخصصی شرق کشور نیز در صورت تامین اعتبار در دهه فجر شاهد افتتاح ساختمان آزمایشگاه خواهیم بود.

شب ها که همه خوابند خیلی ها بیدارند
مهدی محمدزاده مسئول روابط‌عمومی دامپزشکی استان نیز در این جلسه ضمن تقدیر از اطلاع رسانی اصحاب رسانه و توجه ویژه خبرنگاران به حوزه دامپزشکی گفت: شب ها که همه خوابند خیلی ها بیدارند مثلا کارکنان دامپزشکی برای سلامت و امنیت غذایی شبانه روز در حال خدمت رسانی هستند. وی با بیان اینکه ‌سلامت مردم خط قرمز ماست، افزود: تمام سعی کارکنان دامپزشکی آرامش خیال هنگام تهیه فرآورده های خام دامی مردم می باشد و سامانه چهار رقمی ۱۵۱۲ پل ارتباطی مردم با کارشناس دامپزشکی می باشد.