وبسایت روزنامه امروز خراسان جنوبی
رشد نقدینگی در هشت ماهه نخست سال به سطوح نگرانکنندهای رسیده است؛ به گونهای که بانک مرکزی از رشد ۴۰.۴ درصدی نقدینگی و ۴۷.۵ درصدی پایه پولی خبر داده است!
تغییرات ماهانه در حجم و نرخ رشد نقدینگی، همواره به مثابه زلزلهای پنهان، تأثیرات مستقیم خود را بر نبض نرخ تورم و متعاقباً، فشار مضاعف بر قدرت خرید و معیشت مردم ایران اعمال میکند. در ماههای اخیر، این شاخص حیاتی به محدودههایی رسیده است که نگرانیهای جدی فعالان اقتصادی و تحلیلگران را به اوج رسانده و لزوم مداخله قاطعانه سیاستگذاران پولی را گوشزد میکند.
به گزارش تابناک؛ بر اساس جدیدترین آمارهای رسمی که از سوی بانک مرکزی منتشر شده است، نرخ رشد نقدینگی در پایان آبان امسال، با عبور از مرز روانی ۴۰ درصد، به عدد قابل تامل ۴۰.۴ درصد رسیده است. این رقم در قیاس با فروردین ماه سال جاری که نرخ رشد نقدینگی ۳۲.۱ درصد گزارش شده بود، نشاندهنده شتاب در خلق پول و نقدینگی در اقتصاد ایران است.
رکورد تاریخی حجم نقدینگی در آبان
برای درک بهتر عمق این تحول، باید به حجم کل نقدینگی توجه کرد؛ نقدینگیای که در آغاز سال در محدوده ۱۰ هزار و ۵۲۸ هزار میلیارد تومان (همت) قرار داشت، اکنون پس از هشت ماه، به بیش از ۱۳ هزار و ۱۸۴ همت افزایش یافته است. این ثبت یک رکورد تاریخی در حجم نقدینگی است که اگر مسیر کنونی مدیریت نشود و تدابیر لازم در هفتههای پایانی سال به کار گرفته نشود، میتواند به شوکهای تورمی عمیقتری منجر شود.
پایه پولی؛ موتور محرک تورم آتی
در موازات رشد نقدینگی، شاخص بنیادین دیگری که همواره زیر ذرهبین کارشناسان اقتصادی قرار دارد، یعنی پایه پولی، نیز مسیر صعودی خود را طی کرده است. آمارها حاکی از افزایش ۴۷.۵ درصدی پایه پولی در آبان ماه امسال نسبت به آبان سال گذشته است. این نرخ در مقایسه با رقم ۲۵.۹ درصدی ثبت شده در فروردین ماه، رشد چشمگیری را نشان میدهد.
در ادبیات تخصصی، رشد سریع پایه پولی مستقیماً به معنای تزریق «پول پرقدرت» به شبکه بانکی است که اساس با توجه به شاخص ضریت فزاینده، خلق نقدینگی بیشتری را فراهم میسازد. بر این اساس، طبق اعلام بانک مرکزی، رقم پایه پولی در پایان هشت ماهه نخست سال به بیش از ۱۷۷۶ همت رسیده است. این بدان معناست که طی این بازه زمانی، ۴۱۷ هزار و ۱۵۰ میلیارد تومان پول پرقدرت به سیستم بانکی کشور تزریق شده است. این حجم از تزریق پول، به عنوان یک متغیر پیشرو، زنگ خطر جدی را برای افزایش تورم در کوتاهمدت و میانمدت به صدا درآورده است و انتظار میرود تا پایان سال جاری، این رقم مرزهای جدیدی را تجربه کند.
همراستایی رشد نقدینگی و افسارگسیختگی تورم
تأثیر مستقیم این حجم از نقدینگی، در شاخص قیمتها منعکس شده است. در حالی که نرخ رشد نقدینگی از مرز ۴۰ درصد عبور کرده، نرخ تورم نیز از مسیر خود منحرف نشده و همگام با آن صعود کرده است. بر اساس دادههای رسمی بانک مرکزی، نرخ تورم در آبان ماه به ۴۱ درصد افزایش یافته است، در حالی که این نرخ در ابتدای سال (فروردین) ۳۶.۴ درصد بود.
این روند افزایشی تدریجی طی ماههای متوالی، نه تنها فشار هزینهای بر تولیدکنندگان را افزایش داده، بلکه به صورت مستقیم، قدرت خرید مصرف کننده یا همان خانوارها را کاهش داده و شکاف طبقاتی را تشدید نموده است. پیشبینیها حاکی از آن است که در صورت عدم تعدیل مسیر خلق پول و نقدینگی و اجرای سیاستهای انقباضی مؤثر توسط بانک مرکزی، این روند صعودی تورم تا پایان سال جاری نیز ادامه یابد و وضعیت معیشتی را بیش از پیش دشوار سازد؛ بنابراین باید دید بانک مرکزی در دوره همتی، چه برنامههایی برای کنترل روند صعودی نقدینگی و تورم دارد؟
