آغاز مسیر تأسیس«اتاق هوش مصنوعی» در اتاق بازرگانی بیرجند

نشست تخصصی کمیسیون «فناوری اطلاعات، کسب‌وکارهای نوین و دانش‌بنیان» اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی بیرجند با هدف بررسی راهکارهای اجرایی تأسیس «اتاق هوش مصنوعی» و بهره‌گیری از ظرفیت‌های علمی و تجربیات مرکز پژوهش‌های اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران با حضور نمایندگان مرکز پژوهش‌های اتاق ایران برگزار شد.

هوش مصنوعی باید به موتور محرک توسعه اقتصادی خراسان جنوبی تبدیل شود
رئیس کمیسیون فناوری اطلاعات، کسب‌وکارهای نوین و دانش‌بنیان اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی بیرجند در این جلسه با تأکید بر ضرورت بهره‌گیری هدفمند از ظرفیت‌های هوش مصنوعی در توسعه اقتصادی استان، گفت: امروز هوش مصنوعی دیگر یک فناوری صرف نیست، بلکه ابزاری راهبردی برای افزایش بهره‌وری، ارتقای رقابت‌پذیری و خلق ارزش افزوده در بخش‌های مختلف اقتصادی به شمار می‌رود. مهدی باقری اظهار کرد: شکل‌گیری «اتاق هوش مصنوعی» می‌تواند بستری برای هم‌افزایی ظرفیت‌های استان، شناسایی مسائل واقعی فعالان اقتصادی و ارائه راهکارهای فناورانه برای رفع آن‌ها باشد.وی با بیان اینکه خراسان جنوبی از ظرفیت‌های ارزشمندی در حوزه فناوری اطلاعات، شرکت‌های دانش‌بنیان و نیروی انسانی متخصص برخوردار است، افزود: این ظرفیت‌ها زمانی به نتایج مؤثر منجر خواهد شد که در قالب یک برنامه منسجم و با مشارکت همه بازیگران زیست‌بوم نوآوری استان به کار گرفته شوند. وی با اشاره به ظرفیت‌های استان در حوزه‌های کشاورزی، معدن، صنایع و خدمات، تصریح کرد: استفاده از فناوری‌های نوین و تحلیل داده می‌تواند نقش مهمی در کاهش هزینه‌های تولید، افزایش کیفیت محصولات، بهینه‌سازی فرآیندها و توسعه بازارهای صادراتی ایفا کند.

اتاق بازرگانی بیرجند در آستانه ورود
به مرحله‌ای نوین از فعالیت‌های پژوهشی
مشاور پژوهشی اتاق بازرگانی بیرجند نیز در این نشست بر ضرورت بهره‌گیری از فناوری‌های نوین در تحول ساختارهای اقتصادی تأکید کرد و گفت: هوش مصنوعی دیگر فناوریِ آینده نیست؛ بلکه امروز به یکی از مهم‌ترین ابزارهای راهبردی برای افزایش بهره‌وری، کاهش هزینه‌ها، توسعه صادرات و ارتقای رقابت‌پذیری بنگاه‌های اقتصادی تبدیل شده است. سید مهدی رضوی با اشاره به سوابق پژوهشی اتاق بازرگانی بیرجند افزود: مرکز پژوهش‌های اتاق بازرگانی بیرجند طی سال‌های گذشته، با مدیریت خانم دکتر ضیائیان، جایگاه ارزشمندی در حوزه مطالعات کاربردی کشور کسب کرده و قرار گرفتن یکی از طرح‌های پژوهشی این مرکز در میان ۱۰ طرح برتر پژوهشی اتاق ایران، گواه ظرفیت علمی و پژوهشی این مجموعه است. وی با بیان اینکه اتاق بازرگانی بیرجند در آستانه ورود به مرحله‌ای نوین از فعالیت‌های پژوهشی قرار دارد، اظهار داشت: هدف ما عبور از پژوهش‌های سنتی و حرکت به سوی پژوهش‌های هوشمند، داده‌محور و مبتنی بر هوش مصنوعی است؛ از این‌رو، تأسیس «اتاق هوش مصنوعی» را به عنوان یکی از مهم‌ترین برنامه‌های راهبردی اتاق بازرگانی بیرجند دنبال می‌کنیم.
وی تأکید کرد:هدف از ایجاد اتاق هوش مصنوعی، صرفاً تشکیل یک ساختار اداری جدید نیست؛ بلکه ایجاد یک مرکز عملیاتی برای ارائه خدمات هوشمند به فعالان اقتصادی، تحلیل داده‌های تجاری، توسعه فناوری‌های نوین و پشتیبانی از تصمیم‌سازی بخش خصوصی است. مشاور پژوهشی اتاق بازرگانی بیرجند با اشاره به ظرفیت‌های اقتصادی خراسان جنوبی گفت: برنامه‌ریزی ما بر این است که هوش مصنوعی به‌صورت هدفمند در سه حوزه راهبردی استان شامل کشاورزی، دامداری و معدن به کار گرفته شود تا با بهره‌گیری از تحلیل داده، یادگیری ماشین و بینایی ماشین، زمینه کاهش ضایعات، افزایش بهره‌وری، ارتقای کیفیت محصولات و توسعه صادرات فراهم شود.

تدوین نقشه راه اتاق هوش مصنوعی
وی از تدوین «نقشه راه اتاق هوش مصنوعی» نیز خبر داد و افزود: این نقشه راه با مشارکت اتاق بازرگانی، پارک علم و فناوری، اداره‌کل ارتباطات و فناوری اطلاعات و سازمان نظام صنفی رایانه‌ای استان تدوین خواهد شد و مسیر اجرای اهداف کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت این طرح را مشخص می‌کند. رضوی از اجرای طرح ارزیابی بلوغ دیجیتال واحدهای تولیدی و صنعتی استان خبر داد و گفت: در این طرح، گلوگاه‌های قابل حل با استفاده از هوش مصنوعی در بنگاه‌های اقتصادی شناسایی شده و برای هر واحد تولیدی، نقشه تحول دیجیتال و نسخه‌ای متناسب با نیازهای آن تدوین خواهد شد.

توسعه هوش مصنوعی نیازمند هم‌افزایی دولت، بخش خصوصی و نظام آموزشی است
مدیرکل ارتباطات و فناوری اطلاعات خراسان جنوبی نیز با تأکید بر نقش نیروی انسانی متخصص در توسعه اقتصاد دیجیتال، گفت: مهم‌ترین سرمایه حوزه فناوری اطلاعات، متخصصان، پژوهشگران، شرکت‌های دانش‌بنیان و فعالان این عرصه هستند و توسعه این حوزه بدون تعامل و هم‌افزایی میان دولت، بخش خصوصی و مراکز علمی امکان‌پذیر نخواهد بود. مصطفی بهی افزود: تا زمانی که مسائل، چالش‌ها و نیازهای بخش دولتی و همچنین ظرفیت‌ها، توانمندی‌ها و پیشنهادهای بخش خصوصی در کنار یکدیگر مطرح نشوند، هم‌افزایی لازم برای توسعه فناوری‌های نوین، به‌ویژه هوش مصنوعی، شکل نخواهد گرفت.وی به توسعه زیرساخت‌های پردازشی کشور اشاره کرد و افزود: ایجاد توان پردازشی، توسعه مراکز داده و فراهم‌سازی زیرساخت‌های لازم برای پردازش مدل‌های زبانی و سامانه‌های ملی هوش مصنوعی، از برنامه‌های ویژه وزارت ارتباطات است که به صورت متمرکز در حال پیگیری است.
وی تأکید کرد: آموزش هوش مصنوعی باید از دانشگاه‌ها فراتر رفته و در تمامی سطوح آموزشی، مراکز مهارتی و حتی در بستر بخش خصوصی، مبتنی بر فناوری‌های روز و مدل‌های نوین آموزش داده شود؛ چراکه بدون آموزش‌های به‌روز و مستمر، توسعه کسب‌وکارهای مبتنی بر هوش مصنوعی محقق نخواهد شد.
هوش مصنوعی باید در قالب تحول دیجیتال دنبال شود
مدیرعامل سازمان نظام صنفی رایانه‌ای (نصر) خراسان جنوبی نیز با تأکید بر اینکه هوش مصنوعی یک فناوری فراگیر و افقی است، اظهار کرد: هوش مصنوعی یک صنعت مستقل نیست، بلکه فناوری‌ای است که باید در تمامی بخش‌ها و صنایع نفوذ کند و به ابزاری برای حل مسائل واقعی کشور و استان تبدیل شود. احسان مهرآرا با اشاره به نقش کلیدی بخش خصوصی در توسعه اقتصاد دیجیتال افزود: اتاق بازرگانی به‌عنوان محور بخش خصوصی، بهترین بستر برای هدایت این حرکت است و تشکیل «اتاق هوش مصنوعی» می‌تواند زمینه هم‌افزایی میان فعالان اقتصادی، دانشگاه‌ها، متخصصان و دستگاه‌های اجرایی را فراهم کند. وی با بیان اینکه هوش مصنوعی باید در قالب تحول دیجیتال دنبال شود، تصریح کرد: نخستین گام، شناسایی دقیق چالش‌ها و تشکیل «بانک مسائل استان» است تا بتوان با بهره‌گیری از توان مشاوران، متخصصان، دانشگاهیان و مدیران دولتی و خصوصی، برای هر مسئله پروژه‌ای مشخص تعریف و اجرا کرد. وی بر ضرورت حضور سرمایه‌گذاران در کنار این مجموعه تأکید کرد و افزود: پروژه‌های حوزه هوش مصنوعی، پروژه‌هایی دانش‌بنیان و سرمایه‌بر هستند و بسیاری از سرمایه‌گذاران به دلیل ریسک بالا از ورود به این حوزه پرهیز می‌کنند.
ظرفیت شرکت‌های فناور استان، پشتوانه‌ای برای شکل‌گیری اتاق هوش مصنوعی
نماینده پارک علم و فناوری خراسان جنوبی نیز با اشاره به جایگاه شرکت‌های فناور استان در حوزه فناوری اطلاعات، اظهار کرد: همواره بین ۳۵ تا ۴۰ درصد شرکت‌های دانش‌بنیان و فناور مستقر در پارک، در حوزه فناوری اطلاعات فعالیت دارند که این موضوع نشان‌دهنده ظرفیت قابل توجه استان در این بخش است. اسماعیل هشیارمقدم با بیان اینکه اکوسیستم نوآوری خراسان جنوبی از استارتاپ‌ها و شرکت‌های توانمند برخوردار است، افزود: امروز در استان، شرکت‌هایی در حوزه‌های مختلف از جمله پلتفرم‌های آموزشی، خدمات حقوقی، اشتراک‌گذاری خدمات، حمل‌ونقل هوشمند، سرمایه‌گذاری و تحلیل داده فعالیت می‌کنند و در سال‌های اخیر نیز شرکت‌های متعددی محصولات فناورانه خود را در حوزه فناوری اطلاعات توسعه داده‌اند.
وی گفت: پارک علم و فناوری از تمامی ظرفیت‌های قانونی از جمله مشوق‌های مالیاتی برای کمک به توسعه محصولات دانش‌بنیان و فناوری‌محور استفاده خواهد کرد و این حمایت‌ها می‌تواند نقش مؤثری در رشد زیست‌بوم نوآوری استان ایفا کند. وی افزود: خراسان جنوبی از استان‌های پیشرو در برگزاری رویدادهای تخصصی این حوزه بوده و تجربه موفق میزبانی برنامه‌های ملی و استانی را در کارنامه خود دارد که می‌تواند زمینه‌ساز توسعه همکاری‌ها در حوزه هوش مصنوعی باشد.